The Yoga of Principles of Time and Planets

अचिन्त्याव्यक्तरूपाय निर्गुणाय गुणात्मने | समस्तजगदाधार मूर्तये ब्रह्मणे नमः १

acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya guṇātmane | samastajagadādhāra mūrtaye brahmaṇe namaḥ ||1||

अल्पावशिष्टे तु कृते मयो नाम महासुरः | रहस्यं परमं पुण्यं जिज्ञासुर्ज्ञानमुत्तमम् २

alpāvaśiṣṭe tu kṛte mayo nāma mahāsuraḥ | rahasyaṃ paramaṃ puṇyaṃ jijñāsurjñānamuttamam ||2||

वेदाङ्गमग्रयमखिलं ज्योतिषां गतिकारणम् | आराधयन् विवस्वन्तं तपस्तेपे सुदुश्चरम् ३

vedāṅgam agrayam akhilam jyotiṣām gatikāraṇam | ārādhayan vivasvantaṃ tapastepe sudurścaram

तोषितस्तपसा तेन प्रीतस्तस्मै वरार्थिने | ग्रहाणां चरितं प्रादान्मयाय सविता स्वयम् ४

toṣitastapasā tena prītastasmai varārthine | grahāṇāṃ caritaṃ prādānmayāya savitā svayam 4

विदितस्ते मया भावस्तोषितस्तपसा ह्यहम् | दद्यां कालाश्रयं ज्ञानं ग्रहाणां चरितं महत् ५

viditaste mayā bhāvastōṣitastapasā hyaham | dadyāṃ kālāśrayaṃ jñānaṃ grahāṇāṃ caritaṃ mahat ||5||

न मे तेजः सहः कश्चिदाख्यातुं नास्ति मे क्षणः | मदंशः पुरुषोऽयं ते निश्शेषं कथयिष्यति ६

na me tejaḥ sahaḥ kaścidākhyātuṃ nāsti me kṣaṇaḥ | madaṃśaḥ puruṣo'yaṃ te niśśeṣaṃ kathayiṣyati 6

इत्युक्त्त्वाऽन्तर्दधे देवः समादिश्यांशमात्मनः | स पुमान् मयमाहेदं प्रणतं प्राञ्जलिस्थितम् ७

ityuktvāntardadhe devaḥ samādiśyāṃśamātmanaḥ | sa pumān mayamāhedam praṇataṃ prāñjalisthitam

शृणुष्वैकमनाः पूर्वं यदुक्तं ज्ञानमुत्तमम् | युगे युगे महर्षीणां स्वयमेव विवस्वता ८

śṛṇuṣvaikamanāḥ pūrvaṁ yaduktaṁ jñānamuttamam | yuge yuge maharṣīṇāṁ svayameva vivasvatā 8

शास्त्रमाद्यं तदेवेदं यत्पूर्वं प्राह भास्करः | युगानां वरिवर्तन कालभेदोऽत्र केवलः ६

śāstramādyaṃ tadevedaṃ yat pūrvaṃ prāha bhāskaraḥ | yugānāṃ varivartana kālabhedo'tra kevalaḥ ||

लोकानामन्तकृत् कालः कालोऽन्यः कलनात्मकः | स द्विधा स्थूलसूक्ष्मत्वान्मूर्तश्चामूर्त उच्यते १०

lokānāmantakṛt kālaḥ kālo’nyaḥ kalanātmakaḥ | sa dvidhā sthūlasūkṣmatvānmūrtaścāmūrta ucyate

प्राणादिः कथितो मूर्तस्त्रुट्याद्योऽमूर्तसंज्ञकः | षड्भिः प्राणैर्विनाडी स्यात् तत्षष्टया नाडिका स्मृता ११

prāṇādiḥ kathito mūrtas-truṭyādyo-'mūrtasaṃjñakaḥ | ṣaḍbhiḥ prāṇair-vināḍī syāt tat-ṣaṣṭyā nāḍikā smṛtā || 11 ||

नाडीषष्टया तु नाक्षत्रमहोरात्रं प्रकीर्तितम् | तत्त्रिंशता भवेन्मासः सावनोऽर्कोदयैस्तथा १२

nāḍīṣaṣṭyā tu nākṣatramahorātraṁ prakīrtitam | tattriṁśatā bavenmāsaḥ sāvano'rkodayais tathā ||

ऐन्दवस्तिथिभिस्तद्वत् संक्रान्त्या सौर उच्यते | मासैर्द्वादशभिर्वर्ष दिव्यं तदह उच्यते १३

aindavas tithibhis tadvat saṃkrāntyā saura ucyate | māsair dvādaśabhir varṣa divyaṃ tadaha ucyate 13

सुरासुराणामन्योन्यमहोरात्रं विपर्ययात् | तत् षष्टिः षड्गुणा दिव्यं वर्षमासुरमेव च १४

surāsurāṇām anyonyam ahorātraṁ viparyayāt | tat ṣaṣṭiḥ ṣaḍguṇā divyaṁ varṣam āsuram eva ca

तद्वादशसहस्राणि चतुर्युगमुदाहृतम् | सूर्याब्दसङ्ख्यया द्वित्रिसागरैरयुताहतैः १५

tad dvādaśa-sahasrāṇi caturyugam udāhṛtam | sūryābda-saṅkhyayā dvitri-sāgarair ayutāhataiḥ || 15

सन्ध्यासन्ध्यांशसहितं विज्ञेयं तच्चतुर्युगम् | कृतादीनां व्यवस्थेयं धर्मपादव्यवस्थया १६

sandhyāsandhyāṃśasahitaṃ vijñeyaṃ taccaturuyugam | kṛtādīnāṃ vyavastheyaṃ dharmapādavyavasthayā

युगस्य दशमो भागश्चतुस्त्रिद्वयेकसङ्गुणः | क्रमात् कृतयुगादीनां षष्ठांशः सन्ध्ययोः स्वकः १७

yugasya daśamo bhāgaścatustridvyekasaṅguṇaḥ | kramāt kṛtayugādīnāṃ ṣaṣṭhāṃśaḥ sandhyayoḥ svakaḥ 17

युगानां सप्ततिः सैका मन्वन्तरमिहोच्यते | कृताब्दसङ्ख्या तस्यान्ते सन्धिः प्रोक्तो जलप्लवः १८

yugānāṃ saptatiḥ saikā manvantaramihochyate | kṛtābdasaṅkhyā tasyānte sandhiḥ prokto jalaplavaḥ ||18||

ससन्धयस्ते मनवः कल्पे ज्ञेयाश्चतुर्दश | कृतप्रमाणः कल्पादौ सन्धिः पञ्चदशः स्मृतः १६

sasandhayaste manavaḥ kalpe jñeyāś caturdaśa | kṛtapramāṇaḥ kalpādau sandhiḥ pañcadaśaḥ smṛtaḥ

इत्थं युगसहस्त्रेण भूतसंहारकारकः | कल्पो ब्राह्ममहः प्रोक्तं शर्वरी तस्य तावती २०

itthaṃ yugasahasreṇa bhūtasaṃhārakārakaḥ | kalpo brāhmamahaḥ proktaṃ śarvarī tasya tāvatī