Amritanada Upanishad

शास्त्राण्यधीत्य मेधावी अभ्यस्य च पुनः पुनः। परमं ब्रह्म विज्ञाय उल्कावत्तान्यथोत्सृजेत्।।

śāstrāṇyadhītya medhāvī abhyasya ca punaḥ punaḥ। paramaṃ brahma vijñāya ulkāvattānyathotsṛjet।।

ओंकाररथमारूह्य विष्णुं कृत्वाथ सारथिम्। ब्रह्मलोकपदान्वेषी रूद्राराधनतत्परः।।

oṃkārarathamārūhya viṣṇuṃ kṛtvātha sārathim। brahmalokapadānveṣī rūdrārādhanatatparaḥ।।

तावद्रथे गन्तव्य यावद्रथपथि स्थतिः। स्थात्वा रथपतिस्थानं रथमुत्सृज्य गच्छति।।

tāvadrathe gantavya yāvadrathapathi sthatiḥ। sthātvā rathapatisthānaṃ rathamutsṛjya gacchati।।

मात्रालिङ्गपदं त्याक्त्वा शब्दव्यञ्जनवर्जितम्। अस्वरेण मकारेण पदं सूक्ष्मं हि गचछति।।

mātrāliṅgapadaṃ tyāktvā śabdavyañjanavarjitam। asvareṇa makāreṇa padaṃ sūkṣmaṃ hi gacachati।।

शब्दादि विषयान्पञ्च मनश्चैवातिचञ्चलम्। चिन्तयेदात्मनो रश्मीन्प्रत्याहारः स उच्यते।।

śabdādi viṣayānpañca manaścaivāticañcalam। cintayedātmano raśmīnpratyāhāraḥ sa ucyate।।

प्रत्याहारस्तथा ध्यानं प्राणायामोऽथ धारणा। तर्कश्चैव समाधिश्च षडङ्गो योग उच्यते ।।

pratyāhārastathā dhyānaṃ prāṇāyāmo'tha dhāraṇā। tarkaścaiva samādhiśca ṣaḍaṅgo yoga ucyate ।।

यथा पर्वतधातूनां दह्यन्ते धमनान्मलाः। तथेन्द्रियकृता दोषा दह्यन्ते प्राणधारणात्।।

yathā parvatadhātūnāṃ dahyante dhamanānmalāḥ। tathendriyakṛtā doṣā dahyante prāṇadhāraṇāt।।

प्राणायामैर्दहेद्दोषान्धारणाभिश्च किल्बिषम् । प्रत्याहारेण संसर्गान् ध्यानेनानीश्वरान्गुणान् ।।

prāṇāyāmairdaheddoṣāndhāraṇābhiśca kilbiṣam । pratyāhāreṇa saṃsargān dhyānenānīśvarānguṇān ।।

किल्बिषं हि क्षयं नीत्वा रूचिरं चैव चिन्तयेत् ।।

kilbiṣaṃ hi kṣayaṃ nītvā rūciraṃ caiva cintayet ।।

रूचिरं रेचकं चैव वायोराकर्षणं तथा । प्राणायामास्त्रयः प्रोक्ता रेचपूरककुम्भकाः।।

rūciraṃ recakaṃ caiva vāyorākarṣaṇaṃ tathā । prāṇāyāmāstrayaḥ proktā recapūrakakumbhakāḥ।।

सव्याहृतिं सप्रणवां गायत्रीं शिरसा सह । त्रिः पठेदायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते ।।

savyāhṛtiṃ sapraṇavāṃ gāyatrīṃ śirasā saha । triḥ paṭhedāyataprāṇaḥ prāṇāyāmaḥ sa ucyate ।।

उत्क्षिप्य वायुमाकाशे शून्यं कृत्वा निरात्मकम् । शून्यभावे नियुञ्जीयाद्रेचकस्येति लक्षणम् ।।

utkṣipya vāyumākāśe śūnyaṃ kṛtvā nirātmakam । śūnyabhāve niyuñjīyādrecakasyeti lakṣaṇam ।।

वक्त्रेणोत्पलनालेन तोयमाकर्षयेन्नरः। एवं वायुर्गहीतव्यः पूरकस्येति लक्षणम्।।

vaktreṇotpalanālena toyamākarṣayennaraḥ। evaṃ vāyurgahītavyaḥ pūrakasyeti lakṣaṇam।।

नोच्छ्वसेन्न च निश्वसेन्नैव गात्राणि चालयेत् । एवं भावं नियुञ्जीयात्कुम्भकस्येति लक्षणम्।।

nocchvasenna ca niśvasennaiva gātrāṇi cālayet । evaṃ bhāvaṃ niyuñjīyātkumbhakasyeti lakṣaṇam।।

अन्धवत्पश्य रूपाणि शब्दं बधिरवच्छृणु। काष्ठवत्पश्य वै देहं प्रशान्तस्येति लक्षणम्।।

andhavatpaśya rūpāṇi śabdaṃ badhiravacchṛṇu। kāṣṭhavatpaśya vai dehaṃ praśāntasyeti lakṣaṇam।।

मन:संकल्पकं ध्यात्वा संक्षिप्यात्मनि बुद्धिमान्। धारयित्वा तथात्मानं धारणा परिकीर्तिता ॥

mana:saṃkalpakaṃ dhyātvā saṃkṣipyātmani buddhimān। dhārayitvā tathātmānaṃ dhāraṇā parikīrtitā ॥

आगमस्याविरोधेन ऊहनं तर्क उच्यते। समं मन्येत यल्लब्ध्वा स समाधिः प्रकीर्तितः ॥

āgamasyāvirodhena ūhanaṃ tarka ucyate। samaṃ manyeta yallabdhvā sa samādhiḥ prakīrtitaḥ ॥

भूमौ दर्भासने रम्ये सर्वदोषविवर्जिते। कृत्वा मनोमयीं रक्षां जप्त्वा वै रथमण्डले॥

bhūmau darbhāsane ramye sarvadoṣavivarjite। kṛtvā manomayīṃ rakṣāṃ japtvā vai rathamaṇḍale॥

पद्मकं स्वस्तिकं वापि भद्रासनमथापि वा। बद्धवा योगासनं सम्यगुत्तराभिमुखः स्थितः ॥

padmakaṃ svastikaṃ vāpi bhadrāsanamathāpi vā। baddhavā yogāsanaṃ samyaguttarābhimukhaḥ sthitaḥ ॥

नासिकापुटमङ्गुल्या पिधायैकेन मारुतम्। आकृष्य धारयेदग्निं शब्दमेव विचिन्तयेत् ॥

nāsikāpuṭamaṅgulyā pidhāyaikena mārutam। ākṛṣya dhārayedagniṃ śabdameva vicintayet ॥