Narayana Upanishad

अथ पुरुषो ह वै नारायणोऽकामयत प्रजाः सृजेयेति । नारायणात्प्राणो जायते । मनः सर्वेन्द्रियाणि च । खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी। नारायणाद्ब्रह्मा जायते । नारायणाद्रुद्रो जायते । नारायणादिन्द्रो जायते । नारायणात्प्रजापतिः प्रजायते । नारायणादद्वादशादित्या रुद्रा वसवः सर्वाणि छन्दांसि नारायणादेव समुत्पद्यन्ते। नारायणात्प्रवर्तन्ते । नारायणे प्रलीयन्ते। एतदृवेदशिरोऽधीते ॥

atha puruṣo ha vai nārāyaṇo'kāmayata prajāḥ sṛjeyeti । nārāyaṇātprāṇo jāyate । manaḥ sarvendriyāṇi ca । khaṃ vāyurjyotirāpaḥ pṛthivī viśvasya dhāriṇī। nārāyaṇādbrahmā jāyate । nārāyaṇādrudro jāyate । nārāyaṇādindro jāyate । nārāyaṇātprajāpatiḥ prajāyate । nārāyaṇādadvādaśādityā rudrā vasavaḥ sarvāṇi chandāṃsi nārāyaṇādeva samutpadyante। nārāyaṇātpravartante । nārāyaṇe pralīyante। etadṛvedaśiro'dhīte ॥

अथ नित्यो नारायणः । ब्रह्मा नारायणः । शिवश्च नारायणः । शक्रश्च नारायणः । कालश्च नारायणः । दिशश्च नारायणः । विदिशश्च नारायणः । ऊर्ध्वं च नारायणः । अधश्च नारायणः । अन्तर्बहिश्च नारायणः। नारायण एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भव्यम्। निष्कलंको निरञ्जनो निर्विकल्पो निराख्यातः शुद्धो देव एको नारायणो ने द्वितीयोऽस्ति कश्चित् । य एवं वेद से विष्णुरेव भवति स विष्णुरेव भवति । एतद्यजुर्वेदशिरोऽधीते ॥

atha nityo nārāyaṇaḥ । brahmā nārāyaṇaḥ । śivaśca nārāyaṇaḥ । śakraśca nārāyaṇaḥ । kālaśca nārāyaṇaḥ । diśaśca nārāyaṇaḥ । vidiśaśca nārāyaṇaḥ । ūrdhvaṃ ca nārāyaṇaḥ । adhaśca nārāyaṇaḥ । antarbahiśca nārāyaṇaḥ। nārāyaṇa evedaṃ sarvaṃ yadbhūtaṃ yacca bhavyam। niṣkalaṃko nirañjano nirvikalpo nirākhyātaḥ śuddho deva eko nārāyaṇo ne dvitīyo'sti kaścit । ya evaṃ veda se viṣṇureva bhavati sa viṣṇureva bhavati । etadyajurvedaśiro'dhīte ॥

ॐ इत्यग्रे व्याहरेत् । नम इति पश्चात् । नारायणायेत्युपरिष्टात्। ॐ इत्येकाक्षरम्। नम इति द्वे अक्षरे। नारायणायेति पञ्चाक्षराणि। एतद्वै नारायणस्याष्टाक्षरं पदम्। यो ह वै नारायणस्याष्टाक्षरं पदमध्येति । अनपब्रुवः सर्वमायुरेति । विन्दते प्राजापत्यं रायस्पोषं गौपत्यं ततोऽमृतत्वमश्नुते ततोऽमृतत्वमश्नुत इति। एतत्सामवेदशिरोऽधीते॥

oṃ ityagre vyāharet । nama iti paścāt । nārāyaṇāyetyupariṣṭāt। oṃ ityekākṣaram। nama iti dve akṣare। nārāyaṇāyeti pañcākṣarāṇi। etadvai nārāyaṇasyāṣṭākṣaraṃ padam। yo ha vai nārāyaṇasyāṣṭākṣaraṃ padamadhyeti । anapabruvaḥ sarvamāyureti । vindate prājāpatyaṃ rāyaspoṣaṃ gaupatyaṃ tato'mṛtatvamaśnute tato'mṛtatvamaśnuta iti। etatsāmavedaśiro'dhīte॥

प्रत्यगानन्दं ब्रह्मपुरुषं प्रणवस्वरूपम्। अकार उकारो मकार इति। ता अनेकधा समभवत्तदेतदोमिति । यमुक्त्वा मुच्यते योगी जन्मसंसारबन्धनात्। ॐ नमो नारायणायेति मन्त्रोपासको वैकुण्ठभुवनं गमिष्यति । तदिदं पुण्डरीकं विज्ञानघनं तस्मात्तडिदाभमात्रम्। ब्रह्मण्यो देवकीपुत्रो ब्रह्मण्यो मधुसूदनः । ब्रह्मण्यः पुण्डरीकाक्षो ब्रह्मण्यो विष्णुरच्युत इति । सर्वभूतस्थमेकं वै नारायणं कारणपुरुषमकारणं परं ब्रह्मोम्। एतदथर्वशिरोऽधीते ॥

pratyagānandaṃ brahmapuruṣaṃ praṇavasvarūpam। akāra ukāro makāra iti। tā anekadhā samabhavattadetadomiti । yamuktvā mucyate yogī janmasaṃsārabandhanāt। oṃ namo nārāyaṇāyeti mantropāsako vaikuṇṭhabhuvanaṃ gamiṣyati । tadidaṃ puṇḍarīkaṃ vijñānaghanaṃ tasmāttaḍidābhamātram। brahmaṇyo devakīputro brahmaṇyo madhusūdanaḥ । brahmaṇyaḥ puṇḍarīkākṣo brahmaṇyo viṣṇuracyuta iti । sarvabhūtasthamekaṃ vai nārāyaṇaṃ kāraṇapuruṣamakāraṇaṃ paraṃ brahmom। etadatharvaśiro'dhīte ॥

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । तत्सायं-प्रातरधीयानः पापोऽपापो भवति । माध्यंदिनमादित्याभिमुखोऽधीयानः पञ्चमहापातकोपपात-कात्प्रमुच्यते । सर्ववेदपारायणपुण्यं लभते । नारायणसायुज्यमवाप्नोति श्रीमन्नारायणसायुज्यम-वाप्नोति य एवं वेद ॥

prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati । sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati । tatsāyaṃ-prātaradhīyānaḥ pāpo'pāpo bhavati । mādhyaṃdinamādityābhimukho'dhīyānaḥ pañcamahāpātakopapāta-kātpramucyate । sarvavedapārāyaṇapuṇyaṃ labhate । nārāyaṇasāyujyamavāpnoti śrīmannārāyaṇasāyujyama-vāpnoti ya evaṃ veda ॥