Devi Upanishad

सर्वे वै देवा देवीमुपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । साब्रवीदहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगच्छून्यं चाशून्यं च । अहमानन्दानानन्दाः विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि वेदितव्ये । इत्याहाथर्वणि श्रुतिः ॥ १॥

sarve vai devā devīmupatasthuḥ . kāsi tvaṃ mahādevi . sābravīdahṃ brahmasvarūpiṇī . mattaḥ prakṛtipuruṣātmakaṃ jagacchūnyaṃ cāśūnyaṃ ca . ahamānandānānandāḥ vijñānāvijñāne aham . brahmā brahmaṇi veditavye . ityāhātharvaṇi śrutiḥ .. 1..

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनावुभौ । अहं सोमं त्वष्टारं पूषणं भगं दधाम्यहम् । विष्णुमुरुक्रमं ब्रह्माणमुत प्रजापतिं दधामि । अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये ३ यजमानाय सुन्वते ॥ २॥

ahaṃ pañcabhūtānyapañcabhūtāni . ahamakhilaṃ jagat . vedo’hamavedo’ham . vidyāhamavidyāham . ajāhamanajāham . adhaścordhvaṃ ca tiryakcāham . ahaṃ rudrebhirvasubhiścarāmyahamādityairuta viśvadevaiḥ . ahaṃ mitrāvaruṇāvubhau bibharmyahamindrāgnī ahamaśvināvubhau . ahaṃ somaṃ tvaṣṭāraṃ pūṣaṇaṃ bhagaṃ dadhāmyaham . viṣṇumurukramaṃ brahmāṇamuta prajāpatiṃ dadhāmi . ahaṃ dadhāmi draviṇaṃ haviṣmate suprāvye 3 yajamānāya sunvate .. 2..

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनामहं सुवे पितरमस्य मूर्धन्मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्म ताम् ॥ ३॥

ahaṃ rāṣṭrī saṅgamanī vasūnāmahaṃ suve pitaramasya mūrdhanmama yonirapsvantaḥ samudre . ya evaṃ veda sa devīpadamāpnoti . te devā abruvan . namo devyai mahādevyai śivāyai satataṃ namaḥ . namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāḥ sma tām .. 3..

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ ४॥

tāmagnivarṇāṃ tapasā jvalantīṃ vairocanīṃ karmaphaleṣu juṣṭām . durgāṃ devīṃ śaraṇamahaṃ prapadye sutarāṃ nāśayate tamaḥ .. 4..

देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेशमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतैतु ॥ ५॥

devīṃ vācamajanayanta devāstāṃ viśvarūpāḥ paśavo vadanti . sā no mandreṣamūrjaṃ duhānā dhenurvāgasmānupasuṣṭutaitu .. 5..

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ ६॥

kālarātriṃ brahmastutāṃ vaiṣṇavīṃ skandamātaram . sarasvatīmaditiṃ dakṣaduhitaraṃ namāmaḥ pāvanāṃ śivām .. 6..

महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥ ७॥

mahālakṣmīśca vidmahe sarvasiddhiśca dhīmahi . tanno devī pracodayāt .. 7..

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ ८॥

aditirhyajaniṣṭa dakṣa yā duhitā tava . tāṃ devā anvajāyanta bhadrā amṛtabandhavaḥ .. 8..

कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥ ९॥

kāmo yoniḥ kāmakalā vajrapāṇirguhā hasā . mātariśvābhramindraḥ punarguhā sakalā māyayā ca punaḥ kośā viśvamātā divi dyom .. 9..

एषात्मशक्तिः । एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा । एषा श्रीमहाविद्या । य एवं वेद स शोकं तरति । नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातरस्मान्पातु सर्वतः । सैषाष्टौ वसवः । सैषैकादश रुद्राः । सैषा द्वादशादित्याः । सैषा विश्वेदेवाः सोमपा असोमपाश्च । सैषा यातुधानु असुरा रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः । सैषा सत्त्वरजस्तमांसि । सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः । सैषा ग्रहा नक्षत्रज्योतींषि कलाकाष्ठादिकालरूपिणी । तामहं प्रणौमि नित्यम् । तापापहारिणीं देवीं भुक्तिमुक्तिप्रदायिनीम् । अनन्तां विजयां शुद्धां शरण्यां शिवदां शिवाम् ॥ १०॥

eṣātmaśaktiḥ . eṣā viśvamohinī pāśāṅkuśadhanurbāṇadharā . eṣā śrīmahāvidyā . ya evaṃ veda sa śokaṃ tarati . namaste astu bhagavati bhavati mātarasmānpātu sarvataḥ . saiṣāṣṭau vasavaḥ . saiṣaikādaśa rudrāḥ . saiṣā dvādaśādityāḥ . saiṣā viśvedevāḥ somapā asomapāśca . saiṣā yātudhānu asurā rakṣāṃsi piśācayakṣāḥ siddhāḥ . saiṣā sattvarajastamāṃsi . saiṣā prajāpatīndramanavaḥ . saiṣā grahā nakṣatrajyotīṃṣi kalākāṣṭhādikālarūpiṇī . tāmahaṃ praṇaumi nityam . tāpāpahāriṇīṃ devīṃ bhuktimuktipradāyinīm . anantāṃ vijayāṃ śuddhāṃ śaraṇyāṃ śivadāṃ śivām .. 10..

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ ११॥

viyadākārasaṃyuktaṃ vītihotrasamanvitam . ardhendulasitaṃ devyā bījaṃ sarvārthasādhakam .. 11..

एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥ १२॥

evamekākṣaraṃ mantraṃ yatayaḥ śuddhacetasaḥ . dhyāyanti paramānandamayā jñānāmburāśayaḥ .. 12..

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात्षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ १३॥

vāṅmayā brahmabhūtasmātṣaṣṭhaṃ vaktrasamanvitam . sūryo vāmaśrotrabinduḥ saṃyutāṣṭakatṛtīyakaḥ .. 13..

नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥ १४॥

nārāyaṇena saṃyukto vāyuścādharasaṃyutaḥ . vicce navārṇako’rṇaḥ syānmahadānandadāyakaḥ .. 14..

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ १५॥

hṛtpuṇḍarīkamadhyasthāṃ prātaḥsūryasamaprabhām . pāśāṅkuśadharāṃ saumyāṃ varadābhayahastakām . trinetrāṃ raktavasanāṃ bhaktakāmadughāṃ bhaje .. 15..

नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥ १६॥

namāmi tvāmahaṃ devīṃ mahābhayavināśinīm . mahādurgapraśamanīṃ mahākāruṇyarūpiṇīm .. 16..

यस्याः स्वरूपं ब्रह्मादयो न जानन्ति तस्मादुच्यतेऽज्ञेया । यस्या अन्तो न विद्यते तस्मादुच्यतेऽनन्ता । यस्या ग्रहणं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽलक्ष्या । यस्या जननं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽजा । एकैव सर्वत्र वर्तते तस्मादुच्यत एका । एकैव विश्वरूपिणी तस्मादुच्यते नैका ऽत एवोच्यतेऽज्ञेयानन्तालक्ष्याजैका नैकेति । मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ १७॥

yasyāḥ svarūpaṃ brahmādayo na jānanti tasmāducyate’jñeyā . yasyā anto na vidyate tasmāducyate’nantā . yasyā grahaṇaṃ nopalabhyate tasmāducyate’lakṣyā . yasyā jananaṃ nopalabhyate tasmāducyate’jā . ekaiva sarvatra vartate tasmāducyata ekā . ekaiva viśvarūpiṇī tasmāducyate naikā ’ta evocyate’jñeyānantālakṣyājaikā naiketi . mantrāṇāṃ mātṛkā devī śabdānāṃ jñānarūpiṇī . jñānānāṃ cinmayātītā śūnyānāṃ śūnyasākṣiṇī .. 17..

यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । दुर्गात्संत्रायते यस्माद्देवी दुर्गेति कथ्यते ॥ १८॥

yasyāḥ parataraṃ nāsti saiṣā durgā prakīrtitā . durgātsaṃtrāyate yasmāddevī durgeti kathyate .. 18..

प्रपद्ये शरणं देवीं दुंदुर्गे दुरितं हर । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽहं संसारार्णवतारिणीम् ॥ १९॥

prapadye śaraṇaṃ devīṃ duṃdurge duritaṃ hara . tāṃ durgāṃ durgamāṃ devīṃ durācāravighātinīm . namāmi bhavabhīto’haṃ saṃsārārṇavatāriṇīm .. 19..

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ २०॥

idamatharvaśīrṣaṃ yo’dhīte pañcātharvaśīrṣajapaphalamāpnoti . idamatharvaśīrṣaṃ jñātvā yo’rcāṃ sthāpayati . śatalakṣaṃ prajaptvāpi so’rcāsiddhiṃ ca vindati . śatamaṣṭottaraṃ cāsyāḥ puraścaryāvidhiḥ smṛtaḥ .. 20..

दशवारं पठेद्यस्तु सद्यः पापैः प्रमुच्यते । महादुर्गाणि तरति महादेव्याः प्रसादतः ॥ २१॥

daśavāraṃ paṭhedyastu sadyaḥ pāpaiḥ pramucyate . mahādurgāṇi tarati mahādevyāḥ prasādataḥ .. 21..

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । तत्सायं प्रातः प्रयुञ्जानः पापोऽपापो भवति । निशीथे तुरीयसन्ध्यायां जप्त्वा वाक्सिद्धिर्भवति । नूतनप्रतिमायां जप्त्वा देवतासांनिध्यं भवति । प्राणप्रतिष्ठायां जप्त्वा प्राणानां प्रतिष्ठा भवति । भौमाश्विन्यां महादेवी संनिधौ जप्त्वा महामृत्युं तरति । य एवं वेदेत्युपनिषत् ॥ २२॥

prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati . sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati . tatsāyaṃ prātaḥ prayuñjānaḥ pāpo’pāpo bhavati . niśīthe turīyasandhyāyāṃ japtvā vāksiddhirbhavati . nūtanapratimāyāṃ japtvā devatāsāṃnidhyaṃ bhavati . prāṇapratiṣṭhāyāṃ japtvā prāṇānāṃ pratiṣṭhā bhavati . bhaumāśvinyāṃ mahādevī saṃnidhau japtvā mahāmṛtyuṃ tarati . ya evaṃ vedetyupaniṣat .. 22..