Chapter on Absolute Freedom

जन्मौषधिमन्त्रतपःसमाधिजाः सिद्धयः ॥ ४.१॥

janmauṣadhimantratapaḥsamādhijāḥ siddhayaḥ .. 4.1..

जात्यन्तरपरिणामः प्रकृत्यापूरात् ॥ ४.२॥

jātyantarapariṇāmaḥ prakṛtyāpūrāt .. 4.2..

निमित्तमप्रयोजकं प्रकृतीनां वरणभेदस्तु ततः क्षेत्रिकवत् ॥ ४.३॥

nimittamaprayojakaṃ prakṛtīnāṃ varaṇabhedastu tataḥ kṣetrikavat .. 4.3..

निर्माणचित्तान्यस्मितामात्रात् ॥ ४.४॥

nirmāṇacittānyasmitāmātrāt .. 4.4..

प्रवृत्तिभेदे प्रयोजकं चित्तमेकमनेकेषाम् ॥ ४.५॥

pravṛttibhede prayojakaṃ cittamekamanekeṣām .. 4.5..

तत्र ध्यानजमनाशयम् ॥ ४.६॥

tatra dhyānajamanāśayam .. 4.6..

कर्माशुक्लाकृष्णं योगिनस्त्रिविधमितरेषाम् ॥ ४.७॥

karmāśuklākṛṣṇaṃ yoginastrividhamitareṣām .. 4.7..

ततस्तद्विपाकानुगुणानामेवाभिव्यक्तिर्वासनानाम् ॥ ४.८॥

tatastadvipākānuguṇānāmevābhivyaktirvāsanānām .. 4.8..

जातिदेशकालव्यवहितानामप्यानन्तर्यं स्मृतिसंस्कारयोरेकरूपत्वात् ॥ ४.९॥

jātideśakālavyavahitānāmapyānantaryaṃ smṛtisaṃskārayorekarūpatvāt .. 4.9..

तासामनादित्वं चाशिषो नित्यत्वात् ॥ ४.१०॥

tāsāmanāditvaṃ cāśiṣo nityatvāt .. 4.10..

हेतुफलाश्रयालम्बनैः संगृहीतत्वादेषामभावे तदभावः ॥ ४.११॥

hetuphalāśrayālambanaiḥ saṃgṛhītatvādeṣāmabhāve tadabhāvaḥ .. 4.11..

अतीतानागतं स्वरूपतोऽस्त्यध्वभेदाद्धर्माणाम् ॥ ४.१२॥

atītānāgataṃ svarūpato’styadhvabhedāddharmāṇām .. 4.12..

ते व्यक्तसूक्ष्मा गुणात्मानः ॥ ४.१३॥

te vyaktasūkṣmā guṇātmānaḥ .. 4.13..

परिणामैकत्वाद्वस्तुतत्त्वम् ॥ ४.१४॥

pariṇāmaikatvādvastutattvam .. 4.14..

वस्तुसाम्ये चित्तभेदात्तयोर्विभक्तः पन्थाः ॥ ४.१५॥

vastusāmye cittabhedāttayorvibhaktaḥ panthāḥ .. 4.15..

न चैकचित्ततन्त्रं वस्तु तदप्रमाणकं तदा किं स्यात् ॥ ४.१६॥

na caikacittatantraṃ vastu tadapramāṇakaṃ tadā kiṃ syāt .. 4.16..

तदुपरागापेक्षित्वाच्चित्तस्य वस्तु ज्ञाताज्ञातम् ॥ ४.१७॥

taduparāgāpekṣitvāccittasya vastu jñātājñātam .. 4.17..

सदा ज्ञाताश्चित्तवृत्तयस्तत्प्रभोः पुरुषस्यापरिणामित्वात् ॥ ४.१८॥

sadā jñātāścittavṛttayastatprabhoḥ puruṣasyāpariṇāmitvāt .. 4.18..

न तत्स्वाभासं दृश्यत्वात् ॥ ४.१९॥

na tatsvābhāsaṃ dṛśyatvāt .. 4.19..

एकसमये चोभयानवधारणम् ॥ ४.२०॥

ekasamaye cobhayānavadhāraṇam .. 4.20..