Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra — Karmic Etiology and Expiatory Rites
(Chapter 27)
पूर्वाभाद्रपदानक्षत्रम् — Chapter 27: Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra — Past- Life Karma & Atonements ( Padas 1–4)
पूर्वाभाद्रपदानक्षत्रस्य प्रथमचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ मथुरापुरीमध्ये तु शूद्र एको हि तिष्ठति । शाकादीनां च सततं विक्रयं तु सदाऽकरोत् ॥ १ ॥
pūrvābhādrapadānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || mathurāpurīmadhye tu śūdra eko hi tiṣṭhati | śākādīnāṃ ca satataṃ vikrayaṃ tu sadā'karot || 1 ||
[Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 1] Lord Śiva said: In the city of Mathurā, there lived a Śūdra who constantly sold vegetables and other items.
विष्णुभक्तिरतः शान्तः पुण्यात्मा साधुसंमतः । सेवादास इतिख्यातस्तस्य पत्नी तु राधिका ॥ २ ॥
viṣṇubhaktirataḥ śāntaḥ puṇyātmā sādhusaṃmataḥ | sevādāsa itikhyātastasya patnī tu rādhikā || 2 ||
He was devoted to Viṣṇu, peaceful, of meritorious soul, esteemed by good people, and known as Sevadāsa. His wife was named Rādhikā.
कुलाचारे रतः साधुर्द्विजसेवासु तत्परः । वाणिज्यं कुरुते साधुः पुरोहितधनेन च ॥ ३ ॥
kulācāre rataḥ sādhurdvijasevāsu tatparaḥ | vāṇijyaṃ kurute sādhuḥ purohitadhanena ca || 3 ||
That good man was devoted to his family traditions and eager to serve Brāhmaṇas. He engaged in trade with the wealth of his family priest (Purohita).
बहुवर्षे गते देवि ब्राह्मणोऽपि तदागतः । आदरं बहुधा कृत्वा कलत्रेण तदा शिवे ! ॥ ४ ॥
bahuvarṣe gate devi brāhmaṇo'pi tadāgataḥ | ādaraṃ bahudhā kṛtvā kalatreṇa tadā śive ! || 4 ||
O Devī, after many years had passed, that Brāhmaṇa came. Then, O Śive, his wife showed him great respect.
विषं दत्तं चतुर्थेऽह्नि भोजनान्तर्विधानतः । न जानाति तदा साधुस्तद्वृत्तं ब्राह्मणस्य तु ॥ ५ ॥
viṣaṃ dattaṃ caturthe'hni bhojanāntarvidhānataḥ | na jānāti tadā sādhustadvṛttaṃ brāhmaṇasya tu || 5 ||
On the fourth day, poison was given to the Brāhmaṇa during the meal, secretly. That good Śūdra, however, did not know the circumstances of that Brāhmaṇa.
मरणं वै ततो जातं ब्राह्मणस्य सुरेश्वरि ! । ब्राह्मणस्य वधे जाते हाहाकारो गृहे गृहे ॥ ६ ॥
maraṇaṃ vai tato jātaṃ brāhmaṇasya sureśvari ! | brāhmaṇasya vadhe jāte hāhākāro gṛhe gṛhe || 6 ||
O Sureśvari, then the Brāhmaṇa died. When the Brāhmaṇa was killed, there was a great outcry in every house.
श्रुत्वा तच्च पुरीं त्यक्त्वा प्रयागे साधुरागतः । देहं त्यक्त्वा तदा साधुर्हठं कृत्वा वरानने ! ॥ ७ ॥
śrutvā tacca purīṃ tyaktvā prayāge sādhurāgataḥ | dehaṃ tyaktvā tadā sādhurhaṭhaṃ kṛtvā varānane ! || 7 ||
Hearing that, the ascetic, abandoning his city, came to Prayāga. There, O beautiful-faced one, the ascetic forcefully gave up his body.
पश्चात्तत्रैव सा गत्वा पत्नी प्राणांस्ततोऽत्यजत् । प्रयागे मथुरां त्यक्त्वा तदुद्देशेन शोभने ! ॥ ८ ॥
paścāttatraiva sā gatvā patnī prāṇāṃstato'tyajat | prayāge mathurāṃ tyaktvā taduddeśena śobhane ! || 8 ||
Afterwards, O beautiful one, his wife also went there, abandoning Mathurā, and gave up her life in Prayāga for his sake.
बहुवर्षसहस्राणां स्वर्गवासस्ततोऽभवत् । ततः पुण्यक्षये जाते मानुषत्वं ततोऽभवत् ॥ ९ ॥
bahuvarṣasahasrāṇāṃ svargavāsastato'bhavat | tataḥ puṇyakṣaye jāte mānuṣatvaṃ tato'bhavat || 9 ||
Thereafter, they resided in Svarga for many thousands of years. Then, when their puṇya was exhausted, they attained human birth.
शूद्रयोनिं विशालाक्षि देहजस्य कुले तदा । पुनर्विवाहिता पत्नी पूर्वजन्मप्रपञ्चतः ॥ १० ॥
śūdrayoniṃ viśālākṣi dehajasya kule tadā | punarvivāhitā patnī pūrvajanmaprapañcataḥ || 10 ||
O wide-eyed one, he was born in a Śūdra family, in the lineage of his own son. And by the circumstances of their previous birth, that same wife was remarried to him.
धनधान्यसमायुक्तो विद्यावान् कुलपूजितः । गौराङ्गो नीचजातीनां मतज्ञो लब्धवान् स्वयम् ॥ ११ ॥
dhanadhānyasamāyukto vidyāvān kulapūjitaḥ | gaurāṅgo nīcajātīnāṃ matajño labdhavān svayam || 11 ||
He was endowed with wealth and grain, learned, revered in his family, fair-complexioned, and himself understood the views of the lower castes.
पूर्वजन्मनि भो देवि ब्राह्मणाय विषं ददौ । भार्या तस्य विशालाक्षि तत्पापेनैव पातकी ॥ १२ ॥
pūrvajanmani bho devi brāhmaṇāya viṣaṃ dadau | bhāryā tasya viśālākṣi tatpāpenaiva pātakī || 12 ||
O Goddess, in a previous birth, his wife gave poison to a Brāhmaṇa. Due to that very sin, O wide-eyed one, his wife is a sinner.
मासि पुष्पं ततस्तस्याः संतानं नैव जायते । अस्य पापस्य वै शान्तिं शृणु देवि सुशोभने ! ॥ १३ ॥
māsi puṣpaṃ tatastasyāḥ saṃtānaṃ naiva jāyate | asya pāpasya vai śāntiṃ śṛṇu devi suśobhane ! || 13 ||
Therefore, she menstruates every month, but no offspring is born to her. O Goddess, O beautiful one, listen to the śānti (propitiation) for this sin!
गृहवित्ताष्टमं भागं पुण्यकार्यं च कारयेत् । गायत्रीजातवेदाभ्यां त्र्यम्बकेन वरानने ! ॥ १४ ॥
gṛhavittāṣṭamaṃ bhāgaṃ puṇyakāryaṃ ca kārayet | gāyatrījātavedābhyāṃ tryambakena varānane ! || 14 ||
One should spend one-eighth of one's household wealth on meritorious deeds. O beautiful-faced one, with the Gāyatrī, Jātavedas, and Tryambaka mantras,
लक्षत्रयं जपं देवि कारयामास यत्नतः । हरिवंशश्रुतिं देवि भार्यया सहितस्तदा ॥ १५ ॥
lakṣatrayaṃ japaṃ devi kārayāmāsa yatnataḥ | harivaṃśaśrutiṃ devi bhāryayā sahitastadā || 15 ||
O Goddess, one should diligently perform 300,000 repetitions of the mantra. O Goddess, one should then listen to the Harivaṃśa with one's wife.
होमं वै कारयामास कुण्डे शुद्धे सुदारुणे । चतुष्कोणे विशालाक्षि योनिपल्लवशोभिते ॥ १६ ॥
homaṃ vai kārayāmāsa kuṇḍe śuddhe sudāruṇe | catuṣkoṇe viśālākṣi yonipallavaśobhite || 16 ||
O wide-eyed one, one should perform a Homa in a pure, well-constructed, square kuṇḍa adorned with yoni-pallavas.
दशांशं विधिवद्देवि तर्पणं मार्जनं ततः । ब्राह्मणस्य ततो मूर्तिं दशपञ्चपलात्मिकाम् ॥ १७ ॥
daśāṃśaṃ vidhivaddevi tarpaṇaṃ mārjanaṃ tataḥ | brāhmaṇasya tato mūrtiṃ daśapañcapalātmikām || 17 ||
O Goddess, one should then perform tarpaṇa and mārjana for one-tenth of that, according to the prescribed rites. Thereafter, one should have an idol of a Brāhmaṇa made of 15 palas of gold.
विधिवत्कारयेद्देवि पूजयेच्चैव बुद्धिमान् । वस्त्रालंकारशय्याभिर्भूषणैर्विविधैस्तथा ॥ १८ ॥
vidhivatkārayeddevi pūjayeccaiva buddhimān | vastrālaṃkāraśayyābhirbhūṣaṇairvividhaistathā || 18 ||
O Goddess, the wise person should have it made according to the rites and worship it with clothes, ornaments, a bed, and various other embellishments.
मन्त्रेणानेन देवेशि गन्धपुष्पैः पृथक् पृथक् । सर्वकारणकर्ता त्वं साक्षीभूतो जगत्त्रये ॥ १९ ॥
mantreṇānena deveśi gandhapuṣpaiḥ pṛthak pṛthak | sarvakāraṇakartā tvaṃ sākṣībhūto jagattraye || 19 ||
O Lord of Devas, one should worship separately with fragrances and flowers using this mantra: "You are the creator of all causes, the witness in the three worlds."
पापं ब्रह्मवधं घोरं हर मे भुवनाधिप ! । ॐ चक्रधराय नमः । ॐ त्र्यम्बकाय नमः । ॐ शङ्खहस्ताय नमः । ॐ सनकसनत्कुमार- सनन्दनसनातनेभ्यो नमः ॥ २० ॥
pāpaṃ brahmavadhaṃ ghoraṃ hara me bhuvanādhipa ! | oṃ cakradharāya namaḥ | oṃ tryambakāya namaḥ | oṃ śaṅkhahastāya namaḥ | oṃ sanakasanatkumāra- sanandanasanātanebhyo namaḥ || 20 ||
"O Lord of the worlds, remove my terrible sin of Brāhmaṇa-slaughter! Om, salutations to the wielder of the discus! Om, salutations to Tryambaka! Om, salutations to him who holds a conch in his hand! Om, salutations to Sanaka, Sanatkumāra, Sanandana, and Sanātana!"
पूजयामास विविधैर्मोदकैश्च फलैरपि । प्रतिमां पूजितां तां तु सुविप्राय प्रदापयेत् ॥ २१ ॥
pūjayāmāsa vividhairmodakaiśca phalairapi | pratimāṃ pūjitāṃ tāṃ tu suviprāya pradāpayet || 21 ||
One should worship with various modakas and fruits. Then, one should offer that worshipped idol to an excellent Brāhmaṇa.
दशवर्णां सवृषभां पट्टवस्त्रविभूषिताम् । दद्याद्विप्राय विदुषे श्रोत्रियाय तपस्विने ॥ २२ ॥
daśavarṇāṃ savṛṣabhāṃ paṭṭavastravibhūṣitām | dadyādviprāya viduṣe śrotriyāya tapasvine || 22 ||
One should give ten cows of various colors, along with a bull, adorned with silk garments, to a learned, Vedic, ascetic Brāhmaṇa.
सप्तम्यां रविवारे च व्रतं कुर्याद्विधानतः । एवं करोति देवेशि पुत्रयुग्मं प्रजायते ॥ २३ ॥
saptamyāṃ ravivāre ca vrataṃ kuryādvidhānataḥ | evaṃ karoti deveśi putrayugmaṃ prajāyate || 23 ||
On a Sunday Saptamī, one should observe a vow according to the rites. O Lord of Devas, if one does this, a pair of sons will be born.
कन्या नैव वरारोहे रोगं सर्वं विनश्यति ॥ २४ ॥
kanyā naiva varārohe rogaṃ sarvaṃ vinaśyati || 24 ||
No daughter will be born, O beautiful-hipped one, and all diseases will be destroyed.
पूर्वाभाद्रपदानक्षत्रस्य द्वितीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ धर्मेण जायते पुत्रो धर्मेण लभते श्रियम् । धर्मेण व्याधिनाशः स्यात्तस्माद्धर्मपरोऽभवत् ॥ १ ॥
pūrvābhādrapadānakṣatrasya dvitīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || dharmeṇa jāyate putro dharmeṇa labhate śriyam | dharmeṇa vyādhināśaḥ syāttasmāddharmaparo'bhavat || 1 ||
[Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 2] The expiation for the second quarter of Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra. Lord Śiva said: Through Dharma, a son is born; through Dharma, prosperity is attained. Through Dharma, diseases are destroyed; therefore, one should be devoted to Dharma.
कापिल्ये नगरे देवि ब्राह्मणस्तत्र तिष्ठति । स वेदपाठनिरतो धनाढ्यश्च बहूद्यमी ॥ २ ॥
kāpilye nagare devi brāhmaṇastatra tiṣṭhati | sa vedapāṭhanirato dhanāḍhyaśca bahūdyamī || 2 ||
O Devī, in the city of Kāpilya, there lived a Brāhmaṇa. He was devoted to studying the Vedas, wealthy, and very industrious.
तस्य पत्नी वरारोहे पतिसेवासु तत्परा । एकदा चागता कन्या ब्राह्मणस्य किलानघे ! ॥ ३ ॥
tasya patnī varārohe patisevāsu tatparā | ekadā cāgatā kanyā brāhmaṇasya kilānaghe ! || 3 ||
O Varārohe, his wife was devoted to serving her husband. O Anaghe, one day, the Brāhmaṇa's daughter arrived.
पुत्रेण सह देवेशि चादरस्तेन वै कृतः । ततो बहुदिने जाते तस्य स्वर्णं च चोरितम् ॥ ४ ॥
putreṇa saha deveśi cādarastena vai kṛtaḥ | tato bahudine jāte tasya svarṇaṃ ca coritam || 4 ||
O Deveśī, she came with her son, and he (the Brāhmaṇa) showed her great respect. After many days had passed, his gold was stolen.
कन्यापुत्रेण स्वर्णं हि हृतं चेति तदा शिवे ! वदन्ति बहवस्तत्र जनास्तु ब्राह्मणं प्रति ॥ ५ ॥
kanyāputreṇa svarṇaṃ hi hṛtaṃ ceti tadā śive ! vadanti bahavastatra janāstu brāhmaṇaṃ prati || 5 ||
O Śive, then many people there said to the Brāhmaṇa, "Indeed, the gold was stolen by the daughter's son!"
ततो रोषपरीतात्मा पौत्रो भवति वै शिवे ! विषं भुक्तं तदा तेन बहुरोषाकुलेन तु ॥ ६ ॥
tato roṣaparītātmā pautro bhavati vai śive ! viṣaṃ bhuktaṃ tadā tena bahuroṣākulena tu || 6 ||
O Śive, then the grandson became filled with rage. Overwhelmed by great anger, he consumed poison.
मरणं तस्य वै जातं पौत्रस्यैव वरानने ! ततो बहुदिने जाते ब्राह्मणस्य तदा मृतिः ॥ ७ ॥
maraṇaṃ tasya vai jātaṃ pautrasyaiva varānane ! tato bahudine jāte brāhmaṇasya tadā mṛtiḥ || 7 ||
O Varānanā, indeed, that grandson died. Then, after many days, the Brāhmaṇa also died.
तस्य पत्नी सती जाता सत्यलोकेऽवसत्तदा । ततः पुण्यक्षये जाते मर्त्यलोके सुरेश्वरि ! ॥ ८ ॥
tasya patnī satī jātā satyaloke'vasattadā | tataḥ puṇyakṣaye jāte martyaloke sureśvari ! || 8 ||
His wife became a Satī and resided in Satyaloka. Then, O Sureśvarī, when her merit (Puṇya) was exhausted, she was reborn in the mortal world.
मानुषत्वं ततो जातमयोध्यानगरे शिवे ! धनधान्यसमायुक्तो राजमन्त्री विचक्षणः ॥ ९ ॥
mānuṣatvaṃ tato jātamayodhyānagare śive ! dhanadhānyasamāyukto rājamantrī vicakṣaṇaḥ || 9 ||
O Śive, then he was born as a human in the city of Ayodhyā, endowed with wealth and grain, a wise royal minister.
पौत्रस्तस्य मृतो देवि तदुद्देशेन भो शिवे ! ॥ १० ॥
pautrastasya mṛto devi taduddeśena bho śive ! || 10 ||
O Devī, O Śive, his grandson died because of him (the Brāhmaṇa).
अतः पुत्रो न जायेत कन्या चैव प्रजायते । शरीरे सततं चोग्रो ज्वरो जातः सुदारुणः ॥ ११ ॥
ataḥ putro na jāyeta kanyā caiva prajāyate | śarīre satataṃ cogro jvaro jātaḥ sudāruṇaḥ || 11 ||
Therefore, no son is born to him; only daughters are born. And a severe, terrible fever constantly afflicts his body.
शत्रवो बहवः सन्ति न सौख्यं लभते क्वचित् । पुण्यं शृणु वरारोहे पूर्वपापस्य संक्षयः ॥ १२ ॥
śatravo bahavaḥ santi na saukhyaṃ labhate kvacit | puṇyaṃ śṛṇu varārohe pūrvapāpasya saṃkṣayaḥ || 12 ||
He has many enemies and never finds happiness. O Varārohe, listen to the meritorious acts (Puṇya) for the destruction of his past sins.
गृहवित्तषडंशेन पुण्यकार्यं च कारयेत् । गायत्रीत्र्यम्बकं चेति श्रीश्च ते इति ऋक्त्रयम् ॥ १३ ॥
gṛhavittaṣaḍaṃśena puṇyakāryaṃ ca kārayet | gāyatrītryambakaṃ ceti śrīśca te iti ṛktrayam || 13 ||
One should perform meritorious deeds (Puṇya) with one-sixth of one's household wealth. The three mantras are Gāyatrī, Tryambaka, and 'Śrīśca te'.
प्रतिमन्त्रं जपेल्लक्षं दशांशं हवनं ततः । दशांशतर्पणं देवि मार्जनं तद्दशांशतः ॥ १४ ॥
pratimantraṃ japellakṣaṃ daśāṃśaṃ havanaṃ tataḥ | daśāṃśatarpaṇaṃ devi mārjanaṃ taddaśāṃśataḥ || 14 ||
Then, one should chant each mantra one hundred thousand times (lakṣa), perform Homa with one-tenth of that, O Devī, Tarpana with one-tenth of that, and Mārjana with one-tenth of that.
गोदानं तद्दशांशं च तद्दशांशं च भोजयेत् । ब्राह्मणान् चैव देवेशि श्रद्धाभक्तिसमन्वितः ॥ १५ ॥
godānaṃ taddaśāṃśaṃ ca taddaśāṃśaṃ ca bhojayet | brāhmaṇān caiva deveśi śraddhābhaktisamanvitaḥ || 15 ||
One should perform cow Dāna with one-tenth of that, and feed Brāhmaṇas with one-tenth of that, O Deveśī, filled with faith and devotion.
कूष्माण्डं नारिकेरं च पञ्चरत्नसमन्वितम् । गङ्गामध्ये प्रदातव्यं पूर्वपापविशुद्धये ॥ १६ ॥
kūṣmāṇḍaṃ nārikeraṃ ca pañcaratnasamanvitam | gaṅgāmadhye pradātavyaṃ pūrvapāpaviśuddhaye || 16 ||
A white gourd (Kūṣmāṇḍa) and a coconut, along with five jewels (Pañcaratna), should be offered in the middle of the Gaṅgā for the purification of past sins.
वृषभस्तरुणः शुभ्रो घण्टाचामरशोभितः । ब्राह्मणाय प्रदातव्यः शय्यादानं विशेषतः ॥ १७ ॥
vṛṣabhastaruṇaḥ śubhro ghaṇṭācāmaraśobhitaḥ | brāhmaṇāya pradātavyaḥ śayyādānaṃ viśeṣataḥ || 17 ||
A young, white bull, adorned with a bell and a whisk (cāmara), should be given to a Brāhmaṇa, and especially a bed (śayyā) should be donated.
एवं कृते वरारोहे शीघ्रं पुत्रः प्रजायते । रोगस्यैव निवृत्तिः स्याज्ज्वरस्तस्य न जायते ॥ १८ ॥
evaṃ kṛte varārohe śīghraṃ putraḥ prajāyate | rogasyaiva nivṛttiḥ syājjvarastasya na jāyate || 18 ||
O Varārohe, by doing this, a son is quickly born. Diseases are eradicated, and fever will not afflict him.
पूर्वाभाद्रापदानक्षत्रस्य तृतीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ गान्धारनगरे देवि ब्राह्मणो वसति प्रिये ! दयाशर्म इति ख्यातो मद्यपानरतः सदा ॥ १ ॥
pūrvābhādrāpadānakṣatrasya tṛtīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || gāndhāranagare devi brāhmaṇo vasati priye ! dayāśarma iti khyāto madyapānarataḥ sadā || 1 ||
[Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 3] Lord Śiva said: In the city of Gāndhāra, O Devī, my beloved, there lived a Brāhmaṇa named Dayāśarma, who was always addicted to drinking alcohol.
वेश्यासुरतसंतृप्तश्चौरकर्मरतः सदा । म्लेच्छाचाररतः सोऽपि म्लेच्छान्नं भुज्यते सदा ॥ २ ॥
veśyāsuratasaṃtṛptaścaurakarmarataḥ sadā | mlecchācārarataḥ so'pi mlecchānnaṃ bhujyate sadā || 2 ||
He was always satisfied with sexual intercourse with prostitutes, always engaged in acts of theft, and devoted to the customs of Mlecchas, always consuming the food of Mlecchas.
धनं तु संचितं तेन म्लेच्छभार्यासु तत्परः । श्राद्धकर्मविहीनश्च पितुर्मातुश्च निन्दकः ॥ ३ ॥
dhanaṃ tu saṃcitaṃ tena mlecchabhāryāsu tatparaḥ | śrāddhakarmavihīnaśca piturmātuśca nindakaḥ || 3 ||
He accumulated wealth and was devoted to Mleccha women. He was devoid of Śrāddha rites and a slanderer of his father and mother.
एवं बहुगते काले मरणं तस्य जायते । महारौद्रं च नामानं नरकं नाम दारुणम् ॥ ४ ॥
evaṃ bahugate kāle maraṇaṃ tasya jāyate | mahāraudraṃ ca nāmānaṃ narakaṃ nāma dāruṇam || 4 ||
When much time had passed in this manner, his death occurred. He was then cast into a terrible hell named Mahāraudra.
निक्षिप्तः शृङ्खलैर्बद्ध्वा यमदूतैर्यमाज्ञया । षष्टिवर्षसहस्राणि भुक्त्वा नरकयातनाम् ॥ ५ ॥
nikṣiptaḥ śṛṅkhalairbaddhvā yamadūtairyamājñayā | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi bhuktvā narakayātanām || 5 ||
Bound by chains, he was thrown by the messengers of Yama, by Yama's command. After enduring the torments of hell for sixty thousand years,
नरकान्निःसृतो देवि गोधायोनिरभूत्पुरा । सरटस्य पुनर्योनिं चटकत्वं ततोऽभवत् ॥ ६ ॥
narakānniḥsṛto devi godhāyonirabhūtpurā | saraṭasya punaryoniṃ caṭakatvaṃ tato'bhavat || 6 ||
O Devī, he emerged from hell and first took birth as a monitor lizard (godhā). Then he became a lizard (saraṭa), and after that, a sparrow (caṭaka).
मानुषत्वं ततो लेभे मध्यदेशे वरानने ! धनधान्यसमायुक्तो वंशहीनो महेश्वरि ॥ ७ ॥
mānuṣatvaṃ tato lebhe madhyadeśe varānane ! dhanadhānyasamāyukto vaṃśahīno maheśvari || 7 ||
Thereafter, O beautiful-faced one, he attained human birth in the middle country. O Maheśvarī, he is endowed with wealth and grain, but is without progeny.
पूर्वजन्मनि देवेशि ब्राह्मणत्वं यतोऽत्यजत् । तत्पापेनैव भो देवि पुत्रस्य मरणं मुहुः ॥ ८ ॥
pūrvajanmani deveśi brāhmaṇatvaṃ yato'tyajat | tatpāpenaiva bho devi putrasya maraṇaṃ muhuḥ || 8 ||
O Devī, O Devesī, because he abandoned his Brāhmaṇa status in a previous birth, due to that very sin, his sons repeatedly die.
अनेन पितरौ वृद्धौ त्यक्तौ दुर्मतिना यतः । अतः शरीरे वै रोगः काकवन्ध्या सहव्रणा ॥ ९ ॥
anena pitarau vṛddhau tyaktau durmatinā yataḥ | ataḥ śarīre vai rogaḥ kākavandhyā sahavraṇā || 9 ||
Because this evil-minded one abandoned his aged parents, therefore, he suffers from diseases in his body, and his wife is a kākavandhyā (a woman who bears only one child or whose children die) and afflicted with sores.
शान्तिं शृणु वरारोहे यतः पुत्रो हि जायते । गृहवित्ताष्टमं भागं पुण्यकार्ये च कारयेत् ॥ १० ॥
śāntiṃ śṛṇu varārohe yataḥ putro hi jāyate | gṛhavittāṣṭamaṃ bhāgaṃ puṇyakārye ca kārayet || 10 ||
O varārohe, listen to the expiation by which a son will be born. One should spend one-eighth of the household's wealth on meritorious deeds.
पलपञ्चसुवर्णस्य गणाध्यक्षस्य चाकृतिम् । कृत्वा वै पूजयेद्देवि मन्त्रेणानेन सुव्रते ! ॥ ११ ॥
palapañcasuvarṇasya gaṇādhyakṣasya cākṛtim | kṛtvā vai pūjayeddevi mantreṇānena suvrate ! || 11 ||
O Devī, O suvrate, one should make an image of Gaṇādhyakṣa weighing 5 palas of gold and worship it with this mantra:
गणाध्यक्ष सुरेशान सर्वोपद्रवनाशन ! मम पूर्वकृतं पापं हर दुःखनिवारण ! ॥ १२ ॥
gaṇādhyakṣa sureśāna sarvopadravanāśana ! mama pūrvakṛtaṃ pāpaṃ hara duḥkhanivāraṇa ! || 12 ||
`O Gaṇādhyakṣa, O Sureśāna, O destroyer of all calamities! O remover of sorrow! Remove my sins committed in previous births!`
एवं कृत्वा विधानं च ब्राह्मणाय समर्पयेत् । ततो भवति वंशश्च व्याधिनाशश्च जायते ॥ १३ ॥
evaṃ kṛtvā vidhānaṃ ca brāhmaṇāya samarpayet | tato bhavati vaṃśaśca vyādhināśaśca jāyate || 13 ||
Having performed this ritual, one should offer it to a Brāhmaṇa. Then progeny will be born, and diseases will be destroyed.
पूर्वाभाद्रपदानक्षत्रस्य चतुर्थचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ वैदण्डे च पुरे देवि लुब्धको वसति प्रिये ! सेमानाम्ना स विख्यातस्तस्य भार्यातिनिष्ठुरा ॥ १ ॥
pūrvābhādrapadānakṣatrasya caturthacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || vaidaṇḍe ca pure devi lubdhako vasati priye ! semānāmnā sa vikhyātastasya bhāryātiniṣṭhurā || 1 ||
[Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 4] Lord Śiva said: In the city of Vaidaṇḍa, O Devī, my beloved, there lived a hunter (lubdhaka) renowned by the name of Semā. His wife was exceedingly cruel.
प्रत्यहं मृगमांसेन व्ययं कुर्य्याद्दिने दिने । एवं सर्वं वयो जातं लुब्धकस्य तदा प्रिये ! ॥ २ ॥
pratyahaṃ mṛgamāṃsena vyayaṃ kuryyāddine dine | evaṃ sarvaṃ vayo jātaṃ lubdhakasya tadā priye ! || 2 ||
He would daily incur expenses with deer meat. O beloved, when the hunter's entire life had passed in this manner,
मरणं तस्य वै जातं यमदूतैर्यमाज्ञया । निक्षिप्तो नरके घोरे षष्टिवर्षसहस्रकम् ॥ ३ ॥
maraṇaṃ tasya vai jātaṃ yamadūtairyamājñayā | nikṣipto narake ghore ṣaṣṭivarṣasahasrakam || 3 ||
his death occurred. By the command of Yama, the messengers of Yama cast him into a dreadful hell for sixty thousand years.
भुक्तं च विविधं दुःखं कृमिसूचिमुखैर्युतम् । मानुषत्वं ततो जातं धनधान्यसमन्वितम् ॥ ४ ॥
bhuktaṃ ca vividhaṃ duḥkhaṃ kṛmisūcimukhairyutam | mānuṣatvaṃ tato jātaṃ dhanadhānyasamanvitam || 4 ||
Having endured various sufferings, afflicted by worms with needle-like mouths, he then attained human birth, endowed with wealth and grain.
पुत्राणां मरणं देवि जायते हि विपाकतः । पलपञ्चसुवर्णस्य माल्यं मेरुयुतं तु वै ॥ ५ ॥
putrāṇāṃ maraṇaṃ devi jāyate hi vipākataḥ | palapañcasuvarṇasya mālyaṃ meruyutaṃ tu vai || 5 ||
O Devī, due to the fruition of past actions (vipāka), his sons die. One should make a garland of 5 palas of gold, adorned with a Meru (central bead).
ब्राह्मणाय ततो दद्याच्छय्यादानं विशेषतः । एवं कृते वरारोहे पुत्रस्तस्य च जीवति ॥ ६ ॥
brāhmaṇāya tato dadyācchayyādānaṃ viśeṣataḥ | evaṃ kṛte varārohe putrastasya ca jīvati || 6 ||
Thereafter, one should give a bed as a special gift to a Brāhmaṇa. O Varārohe, by doing this, his son lives.
व्याधयः संक्षयं यान्ति काकवन्ध्या लभेत्सुतम् ॥ ७ ॥
vyādhayaḥ saṃkṣayaṃ yānti kākavandhyā labhetsutam || 7 ||
Diseases are destroyed, and a childless woman (kākavandhyā) obtains a son.
Key Takeaways & AI Summary
This chapter explores the profound teachings of Pūrvā Bhādrapadā Nakṣatra — Karmic Etiology and Expiatory Rites. It includes 62 verses detailing core themes like "pūrvābhādrapadānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || mathurāpurīmadhye tu śūdra eko hi tiṣṭhati | śākādīnāṃ ca satataṃ vikrayaṃ tu sadā'karot || 1 ||", "viṣṇubhaktirataḥ śāntaḥ puṇyātmā sādhusaṃmataḥ | sevādāsa itikhyātastasya patnī tu rādhikā || 2 ||", "kulācāre rataḥ sādhurdvijasevāsu tatparaḥ | vāṇijyaṃ kurute sādhuḥ purohitadhanena ca || 3 ||".The classical Sanskrit treatise on karmic ripening (Karma Vipāka), Jyotiṣa Nakṣatra-pada diagnostics, and Vedic–Purāṇic atonements (Prāyaścitta) — presented as a dialogue between Lord Śiva and Goddess Pārvatī.