Uttarā Bhādrapadā Nakṣatra: Karmic Transgressions and Expiatory Remedies
(Chapter 28)
उत्तराभाद्रपदानक्षत्रम् — Chapter 28: Uttarā Bhādrapadā Nakṣatra — Past- Life Karma & Atonements ( Padas 1–4)
उत्तराभाद्रपदानक्षत्रस्य प्रथमचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ श्रीपुरे नगरे देवि द्विज एकोऽवसत्पुरा । एकदा तस्य वै गेहे गुरुपुत्रः समागतः ॥ १ ॥
uttarābhādrapadānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || śrīpure nagare devi dvija eko'vasatpurā | ekadā tasya vai gehe guruputraḥ samāgataḥ || 1 ||
[Uttarā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 1] Lord Śiva said: O Devī, formerly in the city named Śrīpura, a Brāhmaṇa resided. Once, the son of his preceptor came to his house.
आदरं बहुधा कृत्वा मासमेकं तदा खलु । गुरुपुत्रस्य घातं हि कृत्वा द्रव्यस्य लोभतः ॥ २ ॥
ādaraṃ bahudhā kṛtvā māsamekaṃ tadā khalu | guruputrasya ghātaṃ hi kṛtvā dravyasya lobhataḥ || 2 ||
Indeed, after showing him much respect for one month, he then, out of greed for wealth, killed the preceptor's son.
तेन पापेन भो देवि महापापयुतो नरः । पुत्रहीनश्च देवेशि जायते धनवर्जितः ॥ ३ ॥
tena pāpena bho devi mahāpāpayuto naraḥ | putrahīnaśca deveśi jāyate dhanavarjitaḥ || 3 ||
O Devī, by that sin, that man becomes greatly sinful. O Deveśī, he is born without a son and devoid of wealth.
वंशगोपालमन्त्रं वै गायत्रीमन्त्रमेव च । हरिवंशश्रवणं देवि कुर्याच्च विधिपूर्वकम् ॥ ४ ॥
vaṃśagopālamantraṃ vai gāyatrīmantrameva ca | harivaṃśaśravaṇaṃ devi kuryācca vidhipūrvakam || 4 ||
O Devī, one should duly perform the recitation of the Vaṃśagopāla mantra and the Gāyatrī mantra, and listen to the Harivaṃśa.
तुलसीवाटिकां कृत्वा तन्मूले विष्णुपूजनम् । दशवर्णां ततो दद्यात्पूर्वपापप्रणाशिनीम् ॥ ५ ॥
tulasīvāṭikāṃ kṛtvā tanmūle viṣṇupūjanam | daśavarṇāṃ tato dadyātpūrvapāpapraṇāśinīm || 5 ||
Having made a Tulasī garden, one should worship Viṣṇu at its root. Thereafter, one should give ten cows of various colors, which destroy previous sins.
स्वर्णनिष्कस्ततो दद्याद्दशगोदानमेव च । एवं कृते वरारोहे वंशो भवति नान्यथा ॥ ६ ॥
svarṇaniṣkastato dadyāddaśagodānameva ca | evaṃ kṛte varārohe vaṃśo bhavati nānyathā || 6 ||
Thereafter, one should give a gold Niṣka and also the gift of ten cows. O Varārohe, by doing this, a lineage is certainly established; there is no other way.
व्याधिनाशो भवेद्देवि सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ७ ॥
vyādhināśo bhaveddevi satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || 7 ||
O Devī, diseases are destroyed; this is true, true, there is no doubt.
उत्तराभाद्रपदानक्षत्रस्य द्वितीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ मणिकाख्यपुरे रम्ये वसन्ति बहवो जनाः । लवणकारो वसत्येको नित्यं लवणविक्रयी ॥ १ ॥
uttarābhādrapadānakṣatrasya dvitīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || maṇikākhyapure ramye vasanti bahavo janāḥ | lavaṇakāro vasatyeko nityaṃ lavaṇavikrayī || 1 ||
[Uttarā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 2] Lord Śiva said: In the beautiful city named Maṇikā, many people resided. There lived one salt-maker, who daily sold salt.
ब्राह्मणीगमनं तेन कृतं शूद्रेण वै शिवे ! तेन पापेन भो देवि वंशहीनश्च जायते ॥ २ ॥
brāhmaṇīgamanaṃ tena kṛtaṃ śūdreṇa vai śive ! tena pāpena bho devi vaṃśahīnaśca jāyate || 2 ||
Indeed, O Śive, that Śūdra had intercourse with a Brāhmaṇī. O Devī, by that sin, he is born without a lineage.
व्याधियुक्तो महेशानि पीडा चाङ्गेषु जायते । शान्तिं शृणु महेशानि येन पापनिवर्तनम् ॥ ३ ॥
vyādhiyukto maheśāni pīḍā cāṅgeṣu jāyate | śāntiṃ śṛṇu maheśāni yena pāpanivartanam || 3 ||
O Maheśāni, he is afflicted with disease, and pain arises in his limbs. O Maheśāni, listen to the ritual of propitiation by which sins are averted.
गृहवित्ताष्टमैर्भागैर्ब्राह्मणं तोषयेद्यदि । हरिवंशश्रवं देवि विधिवद्यदि पार्वति ! ॥ ४ ॥
gṛhavittāṣṭamairbhāgairbrāhmaṇaṃ toṣayedyadi | harivaṃśaśravaṃ devi vidhivadyadi pārvati ! || 4 ||
O Pārvatī, if one satisfies a Brāhmaṇa with one-eighth of one's household wealth, and O Devī, if one duly listens to the Harivaṃśa...
ब्राह्मणान्भोजयेद्देवि कूष्माण्डं चैव दापयेत् । एवं कृते वरारोहे पुत्रो भवति नान्यथा ॥ ५ ॥
brāhmaṇānbhojayeddevi kūṣmāṇḍaṃ caiva dāpayet | evaṃ kṛte varārohe putro bhavati nānyathā || 5 ||
O Devī, one should feed Brāhmaṇas and also give a kūṣmāṇḍa (ash gourd). O Varārohe, by doing this, a son is born; there is no other way.
उत्तराभाद्रपदानक्षत्रस्य तृतीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ अलर्काख्यपुरे देवि क्षत्रियो वसति प्रिये ! चन्द्रवर्मेति विख्यातो भार्या देवीतिसंज्ञिका ॥ १ ॥
uttarābhādrapadānakṣatrasya tṛtīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || alarkākhyapure devi kṣatriyo vasati priye ! candravarmeti vikhyāto bhāryā devītisaṃjñikā || 1 ||
[Uttarā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 3] Lord Śiva said: O Priye, in the city named Alarkā, a Kṣatriya resided, renowned as Candravarmā, and his wife was named Devī.
क्षत्रधर्मरतो नित्यं धनाढ्यः शूरसंमतः । कृष्णदास इति ख्यातो विप्रस्तस्य पुरोहितः ॥ २ ॥
kṣatradharmarato nityaṃ dhanāḍhyaḥ śūrasaṃmataḥ | kṛṣṇadāsa iti khyāto viprastasya purohitaḥ || 2 ||
He was always devoted to the Kṣatriya dharma, wealthy, and respected by heroes. His Brāhmaṇa priest was known as Kṛṣṇadāsa.
क्रोधतो क्षत्रियस्यापि बभूव मरणं यतः । पुरोहितस्य विप्रस्य सप्ताहाच्च सुतक्षयः ॥ ३ ॥
krodhato kṣatriyasyāpi babhūva maraṇaṃ yataḥ | purohitasya viprasya saptāhācca sutakṣayaḥ || 3 ||
Due to the Kṣatriya's anger, the Brāhmaṇa priest died, and within seven days, his son also perished.
व्याधिपीडागुल्मजालैः पीड्यते सततं हि सः । गायत्रीमूलमन्त्रेण पञ्चलक्षजपं चरेत् ॥ ४ ॥
vyādhipīḍāgulmajālaiḥ pīḍyate satataṃ hi saḥ | gāyatrīmūlamantreṇa pañcalakṣajapaṃ caret || 4 ||
Indeed, he is constantly afflicted by networks of diseases, pains, and tumors. One should perform five hundred thousand repetitions of the root Gāyatrī mantra.
गृहवित्तषडंशेन पुण्यकार्यं च कारयेत् । ब्राह्मणस्य ततो देवि प्रतिमां कारयेद्बुधः ॥ ५ ॥
gṛhavittaṣaḍaṃśena puṇyakāryaṃ ca kārayet | brāhmaṇasya tato devi pratimāṃ kārayedbudhaḥ || 5 ||
One should perform meritorious deeds with one-sixth of the wealth in the house. O Devī, then the wise person should have an idol of a Brāhmaṇa made.
पूजयित्वा ब्राह्मणाय दत्त्वा पापनिवृत्तये । पलपञ्चसुवर्णस्य दद्याद्वै ब्राह्मणाय च ॥ ६ ॥
pūjayitvā brāhmaṇāya dattvā pāpanivṛttaye | palapañcasuvarṇasya dadyādvai brāhmaṇāya ca || 6 ||
Having worshipped it and given it to a Brāhmaṇa for the removal of sins, one should also give five palas of gold to the Brāhmaṇa.
काकवन्ध्या लभेत्पुत्रं मृतवत्सा सुपुत्रका ॥ ७ ॥
kākavandhyā labhetputraṃ mṛtavatsā suputrakā || 7 ||
By this, a woman who is a kākavandhyā (one who has only one child that dies) obtains a son, and a mṛtavatsā (one whose children die) becomes the mother of good sons.
उत्तराभाद्रपदानक्षत्रस्य चतुर्थचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ अयोध्यानिकटे देवि विप्र एकोऽवसत्पुरा । वैष्णवोक्तप्रकारेण दीक्षां प्राप्तो हि गर्वितः ॥ १ ॥
uttarābhādrapadānakṣatrasya caturthacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || ayodhyānikaṭe devi vipra eko'vasatpurā | vaiṣṇavoktaprakāreṇa dīkṣāṃ prāpto hi garvitaḥ || 1 ||
[Uttarā Bhādrapadā Nakṣatra — Pada 4] Lord Śiva said: O Devī, formerly a Brāhmaṇa lived near Ayodhyā. Having received initiation according to the Vaiṣṇava tradition, he became arrogant.
वेदनिन्दारतो साधुः श्राद्धादिविधिवर्जितः । शिवभक्तिरतानां च नाभिवादं समाचरेत् ॥ २ ॥
vedanindārato sādhuḥ śrāddhādividhivarjitaḥ | śivabhaktiratānāṃ ca nābhivādaṃ samācaret || 2 ||
That sādhu was engaged in slandering the Vedas, devoid of the rites of Śrāddha and other ceremonies, and did not offer salutations to those devoted to Śiva.
विप्रद्रोहरतश्चैव हरिमन्दिरशोभितः । एकदा तस्य गेहे तु चागतः पथिकः प्रिये ! ॥ ३ ॥
vipradroharataścaiva harimandiraśobhitaḥ | ekadā tasya gehe tu cāgataḥ pathikaḥ priye ! || 3 ||
He was also engaged in hostility towards Brāhmaṇas, though his house was adorned with a temple of Hari. O Priye, one day a traveler came to his house.
रुद्राक्षालंकृतो दान्तस्तस्मै क्रूरमभाषत । विषमाहारपानादौ दत्तं तेन द्विजन्मने ॥ ४ ॥
rudrākṣālaṃkṛto dāntastasmai krūramabhāṣata | viṣamāhārapānādau dattaṃ tena dvijanmane || 4 ||
The traveler was adorned with Rudrākṣa beads and self-controlled. To him, the Brāhmaṇa spoke cruel words and gave him poison in food and drink.
रात्रौ तद्द्रव्यलोभेन घटं कृत्वा त्वपाहरत् । कूपमध्ये तु तं विप्रं पायीयान् वैष्णवाधमः ॥ ५ ॥
rātrau taddravyalobhena ghaṭaṃ kṛtvā tvapāharat | kūpamadhye tu taṃ vipraṃ pāyīyān vaiṣṇavādhamaḥ || 5 ||
At night, out of greed for his wealth, that vile Vaiṣṇava, having made him like a pot, threw that Brāhmaṇa into a well and drowned him.
कालान्तरे मृतिर्जाता तस्य साधोर्दुरात्मनः । विष्णुनाम स्मरेन्नित्युं वैकुण्ठे वासमाप्तवान् ॥ ६ ॥
kālāntare mṛtirjātā tasya sādhordurātmanaḥ | viṣṇunāma smarennityuṃ vaikuṇṭhe vāsamāptavān || 6 ||
In due course, that wicked sādhu also died. Since he always remembered the name of Viṣṇu, he attained residence in Vaikuṇṭha.
क्षीणे पुण्ये ततो देवि विट्भक्षो ग्रामसूकरः । ततो मनुष्ययोनिश्च दृश्यते पुत्रवर्जितः ॥ ७ ॥
kṣīṇe puṇye tato devi viṭbhakṣo grāmasūkaraḥ | tato manuṣyayoniśca dṛśyate putravarjitaḥ || 7 ||
O Devī, when his puṇya (merit) was exhausted, he became a village pig, eating excrement. Thereafter, he was born in a human womb, but is seen to be without sons.
रोगवानल्पकीर्तिश्च स एव सुरसुन्दरि ! अतः शान्तिं प्रवक्ष्यामि शृणुष्व हरवल्लभे ! ॥ ८ ॥
rogavānalpakīrtiśca sa eva surasundari ! ataḥ śāntiṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣva haravallabhe ! || 8 ||
He is diseased and of little fame, O Surasundarī! Therefore, I shall now declare the śānti (propitiatory rite); listen, O Haravallabhe!
लक्षमुद्रां ब्राह्मणाय दत्त्वा काश्यास्तु सेवनम् । ब्रह्मचर्यरतो नित्यं ततो मुच्येत पातकात् ॥ ९ ॥
lakṣamudrāṃ brāhmaṇāya dattvā kāśyāstu sevanam | brahmacaryarato nityaṃ tato mucyeta pātakāt || 9 ||
By giving one lakh mudrās to a Brāhmaṇa, serving Kāśī, and always observing brahmacarya, one is freed from sins.
Key Takeaways & AI Summary
This chapter explores the profound teachings of Uttarā Bhādrapadā Nakṣatra: Karmic Transgressions and Expiatory Remedies. It includes 28 verses detailing core themes like "uttarābhādrapadānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || śrīpure nagare devi dvija eko'vasatpurā | ekadā tasya vai gehe guruputraḥ samāgataḥ || 1 ||", "ādaraṃ bahudhā kṛtvā māsamekaṃ tadā khalu | guruputrasya ghātaṃ hi kṛtvā dravyasya lobhataḥ || 2 ||", "tena pāpena bho devi mahāpāpayuto naraḥ | putrahīnaśca deveśi jāyate dhanavarjitaḥ || 3 ||".The classical Sanskrit treatise on karmic ripening (Karma Vipāka), Jyotiṣa Nakṣatra-pada diagnostics, and Vedic–Purāṇic atonements (Prāyaścitta) — presented as a dialogue between Lord Śiva and Goddess Pārvatī.