The Yoga of Pūrvā Phālgunī Nakṣatra Karmic Expiations
(Chapter 13)
पूर्वाफाल्गुनीनक्षत्रम् — Chapter 13: Pūrvā Phālgunī Nakṣatra — Past- Life Karma & Atonements ( Padas 1–4)
पूर्वाफाल्गुनीनक्षत्रस्य प्रथमचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ सौराष्ट्रविषये देवि शोभनं नाम वै पुरम् । तत्र क्षत्री वसत्येको धनधान्यसमन्वितः ॥ १ ॥
pūrvāphālgunīnakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || saurāṣṭraviṣaye devi śobhanaṃ nāma vai puram | tatra kṣatrī vasatyeko dhanadhānyasamanvitaḥ || 1 ||
[Pūrvā Phālgunī Nakṣatra — Pada 1] Description of the expiation for the first quarter of Pūrvā Phālgunī Nakṣatra. Lord Śiva said: O Devī, in the region of Saurāṣṭra, there was indeed a city named Śobhana. There lived a Kṣatriya, endowed with wealth and grains.
मोहनेति च विख्यातस्तस्य पत्नी सती शुभा । वैश्यवृत्तिरतो नित्यं व्यापारं कुरुते सदा ॥ २ ॥
mohaneti ca vikhyātastasya patnī satī śubhā | vaiśyavṛttirato nityaṃ vyāpāraṃ kurute sadā || 2 ||
He was renowned as Mohana, and his wife was a chaste and auspicious woman. He was always engaged in the occupation of a Vaiśya, constantly conducting trade.
व्यापारार्थं ततो देवि वृषभा बहुपालिताः । द्वौ वृषौ योजितौ देवि कूपे वै पतितौ प्रिये ! ॥ ३ ॥
vyāpārārthaṃ tato devi vṛṣabhā bahupālitāḥ | dvau vṛṣau yojitau devi kūpe vai patitau priye ! || 3 ||
For the purpose of trade, O Devī, many bulls were reared by him. O dear one, two bulls, yoked by him, indeed fell into a well.
मृतौ तौ रात्रिकालेपि जगाम स तदा नच । पापं च स न जानाति गर्वद्वारा वरानने ॥ ४ ॥
mṛtau tau rātrikālepi jagāma sa tadā naca | pāpaṃ ca sa na jānāti garvadvārā varānane || 4 ||
They died during the night, yet he did not go there then. O beautiful-faced one, due to pride, he did not acknowledge that sin.
यत्किंचित्क्रियते कर्म शुभं तु कलुषं बहु । गुणाः स्वल्पा बह्वगुणा मोहनं नाम क्षत्रिणः ॥ ५ ॥
yatkiṃcitkriyate karma śubhaṃ tu kaluṣaṃ bahu | guṇāḥ svalpā bahvaguṇā mohanaṃ nāma kṣatriṇaḥ || 5 ||
Whatever deeds were performed by that Kṣatriya named Mohana, the auspicious ones were few, but the sinful ones were many. His virtues were few, his faults many.
ततो बहुगते काले मरणं तस्य चाऽभवत् । पश्चान्मृता तस्य पत्नी महालुब्धा वरानने ! ॥ ६ ॥
tato bahugate kāle maraṇaṃ tasya cā'bhavat | paścānmṛtā tasya patnī mahālubdhā varānane ! || 6 ||
After a long time had passed, his death occurred. Afterwards, O beautiful-faced one, his wife, who was exceedingly greedy, also died.
निक्षिप्तो नरके घोरे यमदूतैर्यमाज्ञया । षष्टिवर्षसहस्राणि भुक्त्वा नरकयातनाम् ॥ ७ ॥
nikṣipto narake ghore yamadūtairyamājñayā | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi bhuktvā narakayātanām || 7 ||
By the command of Yama, he was cast into a terrible hell by Yama's messengers. Having endured the torments of hell for sixty thousand years,
पुनः सरटयोनिश्च वृषयोनिस्ततोभवत् । मानुषत्वं ततो देवि मध्यदेशे वरानने ॥ ८ ॥
punaḥ saraṭayoniśca vṛṣayonistatobhavat | mānuṣatvaṃ tato devi madhyadeśe varānane || 8 ||
he was reborn as a lizard, then as a bull. Thereafter, O Devī, O beautiful-faced one, he attained human birth in the Middle Country.
वृषयोश्च पुरा मृत्युर्न कृतं पापमोचनम् । तस्माद्व्याधिः समुत्पन्नः पूर्वकर्मप्रयत्नतः ॥ ९ ॥
vṛṣayośca purā mṛtyurna kṛtaṃ pāpamocanam | tasmādvyādhiḥ samutpannaḥ pūrvakarmaprayatnataḥ || 9 ||
Because the expiation for the death of the two bulls was not performed previously, a disease arose in him due to the influence of his past actions.
मुखरा याऽभवत्पत्नी पुरा च प्रबला प्रिये ! । पुनर्विवाहिता देवि तद्रूपा मुखरा तथा ॥ १० ॥
mukharā yā'bhavatpatnī purā ca prabalā priye ! | punarvivāhitā devi tadrūpā mukharā tathā || 10 ||
O dear one, his wife, who was formerly quarrelsome and dominant, O Devī, was reborn and remarried to him, still quarrelsome and of the same nature.
तत्पापशमनार्थाय षडंशं दानमाचरेत् । गायत्रीमूलमन्त्रेण पञ्चलक्षजपं यदा ॥ ११ ॥
tatpāpaśamanārthāya ṣaḍaṃśaṃ dānamācaret | gāyatrīmūlamantreṇa pañcalakṣajapaṃ yadā || 11 ||
To alleviate that sin, one should perform Dāna of one-sixth of one's wealth. When five hundred thousand repetitions of the Mūla Mantra of Gāyatrī are performed,
ततः पापं क्षयं याति शीघ्रं पुत्रो भवेत् प्रिये ! अपुत्रा मृतवत्सा च काकवन्ध्या च या शिवे ! ॥ १२ ॥
tataḥ pāpaṃ kṣayaṃ yāti śīghraṃ putro bhavet priye ! aputrā mṛtavatsā ca kākavandhyā ca yā śive ! || 12 ||
then, O dear one, the sin is destroyed, and a son is quickly born. O Śive, those who are childless, whose children die, or who are Kākavandhyā (barren like a crow),
पुत्रिण्यश्चैव ताः सर्वा नात्र कार्या विचारणा । रोगाः सर्वे विनश्यन्ति शीघ्रमेव न संशयः ॥ १३ ॥
putriṇyaścaiva tāḥ sarvā nātra kāryā vicāraṇā | rogāḥ sarve vinaśyanti śīghrameva na saṃśayaḥ || 13 ||
all such women will indeed have sons; there is no doubt about this. All diseases are quickly destroyed, without a doubt.
पूर्वानक्षत्रस्य द्वितीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ कर्णाटविषये देवि काष्ठकारोवसत्पुरा । छिनत्ति सर्वकाष्ठानि व्ययं कृत्वा दिने दिने ॥ १ ॥
pūrvānakṣatrasya dvitīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || karṇāṭaviṣaye devi kāṣṭhakārovasatpurā | chinatti sarvakāṣṭhāni vyayaṃ kṛtvā dine dine || 1 ||
[Pūrvā Phālgunī Nakṣatra — Pada 2] Description of the expiation for the second quarter of Pūrvā Nakṣatra. Lord Śiva said: O Devī, in the region of Karṇāṭa, there once lived a woodcutter. He would cut all kinds of wood and sell it day by day.
एका वै गोत्रजा कन्या तस्यां च मैथुनं कृतम् । ततो बहुगते काले तस्य मृत्युरभूत्पुरा ॥ २ ॥
ekā vai gotrajā kanyā tasyāṃ ca maithunaṃ kṛtam | tato bahugate kāle tasya mṛtyurabhūtpurā || 2 ||
He had sexual intercourse with a maiden of his own Gotra. After a long time had passed, his death occurred.
पश्चात्तस्य मृता नारी कुलटा व्यभिचारिणी । यमदूतैर्महाघोरैर्निक्षिप्तो नरकार्णवे ॥ ३ ॥
paścāttasya mṛtā nārī kulaṭā vyabhicāriṇī | yamadūtairmahāghorairnikṣipto narakārṇave || 3 ||
Afterwards, his wife, who was a wanton and adulterous woman, also died. He was then cast into the ocean of hell by the terrible messengers of Yama.
यमाज्ञया महादेवि भुक्त्वा नरकयातनाम् । षष्टिवर्षसहस्राणि नरके पच्यते च सः ॥ ४ ॥
yamājñayā mahādevi bhuktvā narakayātanām | ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi narake pacyate ca saḥ || 4 ||
O Mahādevī, by the command of Yama, having endured the torments of hell, he suffered in hell for sixty thousand years.
कुक्कुटत्वं ततो जातं चक्रवाकस्तततोऽभवत् । मानुषत्वं ततो जातं देशे पूज्यतमे तथा ॥ ५ ॥
kukkuṭatvaṃ tato jātaṃ cakravākastatato'bhavat | mānuṣatvaṃ tato jātaṃ deśe pūjyatame tathā || 5 ||
Thereafter, he was born as a rooster, then as a Cakravāka bird. Subsequently, he attained human birth in a most revered land.
शूद्रसेवारतो नित्यं शूद्रस्नेहेन यन्त्रितः । पितुर्मातुर्भवेद्वैरं महिष्याः क्रयविक्रये ॥ ६ ॥
śūdrasevārato nityaṃ śūdrasnehena yantritaḥ | piturmāturbhavedvairaṃ mahiṣyāḥ krayavikraye || 6 ||
One who is constantly engaged in the service of Śūdras and bound by affection for Śūdras, develops enmity with his father and mother, and engages in the buying and selling of buffaloes, etc.
पूर्वजन्मनि भो देवि कृतं वृक्षस्य च्छेदनम् । तस्माद्रोगः समुत्पन्नः कटिशूलं निरन्तरम् ॥ ७ ॥
pūrvajanmani bho devi kṛtaṃ vṛkṣasya cchedanam | tasmādrogaḥ samutpannaḥ kaṭiśūlaṃ nirantaram || 7 ||
O Devī, in a previous birth, the cutting down of trees was performed. Due to that, disease arose, specifically constant pain in the waist (katiśūla).
गोत्रकन्याभिगमनं यत्कृतं पूर्वजन्मनि । तेन पापेन भो देवि पुत्रस्य मरणं भवेत् ॥ ८ ॥
gotrakanyābhigamanaṃ yatkṛtaṃ pūrvajanmani | tena pāpena bho devi putrasya maraṇaṃ bhavet || 8 ||
O Devī, due to the sin committed in a previous birth by having intercourse with a maiden of one's own Gotra, the son dies.
गर्भस्रावी ततो भार्या काकवन्ध्यात्वमाप्नुयात् । बह्व्यः कन्यास्ततो जाताः कष्टं प्राप्नोत्यहर्निशम् ॥ ९ ॥
garbhasrāvī tato bhāryā kākavandhyātvamāpnuyāt | bahvyaḥ kanyāstato jātāḥ kaṣṭaṃ prāpnotyaharniśam || 9 ||
Thereafter, his wife suffers miscarriages and becomes a Kāka-vandhyā (one who gives birth to only one child, or whose children die). Many daughters are then born, and he experiences distress day and night.
अतः शान्तिं प्रवक्ष्यामि पूर्वपापविशुद्धये । गृहवित्ताष्टमं भागं ब्राह्मणाय समर्पयेत् ॥ १० ॥
ataḥ śāntiṃ pravakṣyāmi pūrvapāpaviśuddhaye | gṛhavittāṣṭamaṃ bhāgaṃ brāhmaṇāya samarpayet || 10 ||
Therefore, I shall now declare the expiation (śānti) for the purification of previous sins. One should offer one-eighth part of one's household wealth to a Brāhmaṇa.
गायत्रीलक्षजाप्येन गोदानेन विशेषतः । वाटिकारोपणेनापि गृहदानेन वै शिवे ! ॥ ११ ॥
gāyatrīlakṣajāpyena godānena viśeṣataḥ | vāṭikāropaṇenāpi gṛhadānena vai śive ! || 11 ||
O Śive, by chanting the Gāyatrī mantra one hundred thousand times, especially by donating cows, and also by planting a garden or donating a house,
रोगाः सर्वे क्षयं यान्ति नात्र कार्या विचारणा । पूर्वजन्मकृतं पापं क्षयं याति न संशयः ॥ १२ ॥
rogāḥ sarve kṣayaṃ yānti nātra kāryā vicāraṇā | pūrvajanmakṛtaṃ pāpaṃ kṣayaṃ yāti na saṃśayaḥ || 12 ||
All diseases are destroyed; there is no doubt about this. The sins committed in previous births are undoubtedly eradicated.
जायन्ते बहवः पुत्राः शूराः कीर्तिविवर्द्धनाः । कन्यका नैव जायन्ते काकवन्ध्या तु शाम्यति ॥ १३ ॥
jāyante bahavaḥ putrāḥ śūrāḥ kīrtivivarddhanāḥ | kanyakā naiva jāyante kākavandhyā tu śāmyati || 13 ||
Many heroic sons who enhance fame are born, and no daughters are born; the state of Kāka-vandhyā is pacified.
पूर्वानक्षत्रस्य तृतीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ सिंहले वै महाद्वीपे तत्र सिंहपुरं शिवे ! कायस्थो वैष्णवोऽप्येकष्टीकारामेति नामतः ॥ १ ॥
pūrvānakṣatrasya tṛtīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || siṃhale vai mahādvīpe tatra siṃhapuraṃ śive ! kāyastho vaiṣṇavo'pyekaṣṭīkārāmeti nāmataḥ || 1 ||
[Pūrvā Phālgunī Nakṣatra — Pada 3] Lord Śiva said: O Śive, in the great island of Siṃhala, there is a city named Siṃhapura. There lived a Vaiṣṇava Kayastha named Tīkārāma.
तस्य भार्या विशालाक्षी सूर्यानाम्नी शुभा सती । आतिथ्यकरणे शक्ता देवतात्यन्तपूजिका ॥ २ ॥
tasya bhāryā viśālākṣī sūryānāmnī śubhā satī | ātithyakaraṇe śaktā devatātyantapūjikā || 2 ||
His wife, named Sūryā, was broad-eyed, auspicious, and chaste. She was capable of hospitality and an ardent worshipper of deities.
कार्तिके माघवैशाखे दीपदानं करोति सा । कदाचिद्दैवयोगेन तीर्थयात्रार्थमागता ॥ ३ ॥
kārtike māghavaiśākhe dīpadānaṃ karoti sā | kadāciddaivayogena tīrthayātrārthamāgatā || 3 ||
She used to offer lamps (dīpadāna) in the months of Kārtika, Māgha, and Vaiśākha. Once, by divine will, she went on a pilgrimage.
स्वर्णकारो महादेवि बहुस्वर्णेन संयुतः । आगतः सिंहनगरे तत्र वासमकारयत् ॥ ४ ॥
svarṇakāro mahādevi bahusvarṇena saṃyutaḥ | āgataḥ siṃhanagare tatra vāsamakārayat || 4 ||
O Mahādevī, a goldsmith, possessing much gold, came to the city of Siṃha and took up residence there.
प्रीतिः परस्परं चैव कायस्थस्वर्णकारयोः । स्वर्णकारस्य कन्यैका सुन्दरी कमलानना ॥ ५ ॥
prītiḥ parasparaṃ caiva kāyasthasvarṇakārayoḥ | svarṇakārasya kanyaikā sundarī kamalānanā || 5 ||
There arose mutual affection between the Kayastha and the goldsmith. The goldsmith had a beautiful daughter with a lotus-like face.
कायस्थस्याभवद्भार्या दैवयोगात्तदा शिवे ! स्वर्णकारस्य यत्सर्वं स्थितं तेन हृतं धनम् ॥ ६ ॥
kāyasthasyābhavadbhāryā daivayogāttadā śive ! svarṇakārasya yatsarvaṃ sthitaṃ tena hṛtaṃ dhanam || 6 ||
O Śive, by divine will, she became the wife of the Kayastha. All the wealth that belonged to the goldsmith was then taken by him.
द्रव्यक्षयमथो ज्ञात्वा स्वर्णकारो मृतः पुरा । पुत्रदारादिकं त्यक्त्वा कायस्थश्च तदा शिवे ! ॥ ७ ॥
dravyakṣayamatho jñātvā svarṇakāro mṛtaḥ purā | putradārādikaṃ tyaktvā kāyasthaśca tadā śive ! || 7 ||
Knowing the loss of his wealth, the goldsmith died. Then, O Śive, the Kayastha abandoned his son, wife, and other family members.
तया सार्द्धं रमत्येको पापात्मा कमलानने ! एवं बहुगते काले कायस्थोऽपि मृतः प्रिये ! ॥ ८ ॥
tayā sārddhaṃ ramatyeko pāpātmā kamalānane ! evaṃ bahugate kāle kāyastho'pi mṛtaḥ priye ! || 8 ||
O lotus-faced one, that sinful soul alone indulged with her. After a long time had passed in this manner, O beloved, the Kayastha also died.
कुम्भीपाकेऽभवद्वासो वर्षलक्षत्रयं तथा । पुनः कर्मवशाद्देवि मृगयोनिस्ततोऽभवत् ॥ ९ ॥
kumbhīpāke'bhavadvāso varṣalakṣatrayaṃ tathā | punaḥ karmavaśāddevi mṛgayonistato'bhavat || 9 ||
O Devī, he resided in the hell of Kumbhīpāka for three hundred thousand years. Then, due to his karma, he was reborn as a deer.
मानुषत्वं वरारोहे पुनः प्राप्तो महीतले । धनधान्यसमायुक्तो वंशो नैव प्रजायते ॥ १० ॥
mānuṣatvaṃ varārohe punaḥ prāpto mahītale | dhanadhānyasamāyukto vaṃśo naiva prajāyate || 10 ||
O Varārohe, he again attained human birth on earth, endowed with wealth and grain, but his lineage did not propagate.
बहुरोगसमायुक्तो ज्वरोऽतीव मृतेः समः । पुत्राणां मरणं देवि शीतलाद्यैरुपद्रवैः ॥ ११ ॥
bahurogasamāyukto jvaro'tīva mṛteḥ samaḥ | putrāṇāṃ maraṇaṃ devi śītalādyairupadravaiḥ || 11 ||
He is afflicted with many diseases, and a fever that is like death itself. O Devī, his sons die due to afflictions like smallpox.
पूर्वजन्मनि भो देवि परस्त्रीगमनं कृतम् । त्यक्ता विवाहिता नारी पुत्रकन्यासमन्विता ॥ १२ ॥
pūrvajanmani bho devi parastrīgamanaṃ kṛtam | tyaktā vivāhitā nārī putrakanyāsamanvitā || 12 ||
O Devī, in a previous birth, he committed adultery with another man's wife and abandoned his own married wife, who had sons and daughters.
तत्पापेनैव भो देवि पुत्रादीनां विनाशनम् । गर्भनाशो भवेद्देवि वन्ध्यात्वं जायते शिवे ! ॥ १३ ॥
tatpāpenaiva bho devi putrādīnāṃ vināśanam | garbhanāśo bhaveddevi vandhyātvaṃ jāyate śive ! || 13 ||
O Devī, it is due to that sin that his sons and others are destroyed. O Devī, miscarriages occur, and O Śive, barrenness arises.
काकवन्ध्या भवेन्नारी सुखं नैव प्रजायते । स्वल्पयोनिकृशाङ्गश्च कथाश्रवणतत्परः ॥ १४ ॥
kākavandhyā bhavennārī sukhaṃ naiva prajāyate | svalpayonikṛśāṅgaśca kathāśravaṇatatparaḥ || 14 ||
The woman becomes a kākavandhyā (one who bears only one child), and happiness does not arise for her. He himself becomes thin-bodied, with little sexual pleasure, and eager to listen to stories.
विद्यादानविहीनश्च स्वकुले बहुनिष्ठुरः । अस्य शान्तिं प्रवक्ष्यामि कृतं यत्पूर्वजन्मनि ॥ १५ ॥
vidyādānavihīnaśca svakule bahuniṣṭhuraḥ | asya śāntiṃ pravakṣyāmi kṛtaṃ yatpūrvajanmani || 15 ||
He is devoid of the gift of knowledge and very cruel to his own family. I shall now declare the expiation for what was done in a previous birth.
तत्सर्वं शृणु मे देवि यतः शुद्धिमवाप्नुयात् । गायत्रीमूलमन्त्रेण लक्षजाप्यं वरानने ! ॥ १६ ॥
tatsarvaṃ śṛṇu me devi yataḥ śuddhimavāpnuyāt | gāyatrīmūlamantreṇa lakṣajāpyaṃ varānane ! || 16 ||
O Devī, listen to all that from me, by which one may attain purity. O lady with a beautiful face, one lakh repetitions of the Mūla Mantra of the Gāyatrī should be performed.
हवनं तद्दशांशेन तर्प्पणं मार्जनं तथा । हरिवंशश्रुतिं कुर्य्यात् त्रिवारावृत्तिसंख्यया ॥ १७ ॥
havanaṃ taddaśāṃśena tarppaṇaṃ mārjanaṃ tathā | harivaṃśaśrutiṃ kuryyāt trivārāvṛttisaṃkhyayā || 17 ||
Homa should be performed with one-tenth of that number, as well as Tarpaṇa and Mārjana. The recitation of the Harivaṃśa should be done three times.
दशवर्णां ततो दद्यात्स्वर्णदानं विशेषतः । निष्कत्रयं प्रदद्याच्च ततः पापक्षयो भवेत् ॥ १८ ॥
daśavarṇāṃ tato dadyātsvarṇadānaṃ viśeṣataḥ | niṣkatrayaṃ pradadyācca tataḥ pāpakṣayo bhavet || 18 ||
Then, cows of ten different colors should be given, and especially a gift of gold. Three niṣkas of gold should be given, and then the destruction of sins will occur.
भोजयेद्ब्राह्मणान्षष्टिं तथा दद्याच्च दक्षिणाम् । एवं कृते विधाने च पुत्रो भवति नान्यथा ॥ १९ ॥
bhojayedbrāhmaṇānṣaṣṭiṃ tathā dadyācca dakṣiṇām | evaṃ kṛte vidhāne ca putro bhavati nānyathā || 19 ||
Sixty Brāhmaṇas should be fed, and dakṣiṇā should be given to them. When this ritual is performed, a son is certainly born; there is no other way.
रोगाः सर्वे क्षयं यान्ति नात्र कार्या विचारणा । एवं यदा न कुर्यात्तु तदा रोगाः पुनः पुनः ॥ २० ॥
rogāḥ sarve kṣayaṃ yānti nātra kāryā vicāraṇā | evaṃ yadā na kuryāttu tadā rogāḥ punaḥ punaḥ || 20 ||
All diseases are destroyed; there is no doubt about this. If one does not perform this, then diseases will repeatedly arise.
जायन्ते नात्र संदेहः पूर्वजन्मफलात्किल ।
jāyante nātra saṃdehaḥ pūrvajanmaphalātkila |
There is no doubt that these are indeed the results of deeds from a previous birth.
पूर्वानक्षत्रस्य चतुर्थचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ नर्मदादक्षिणे कूले ब्राह्मणो वसति प्रिये ! ब्रह्मकर्मकरो नित्यं सदा वेदपरायणः ॥ १ ॥
pūrvānakṣatrasya caturthacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || narmadādakṣiṇe kūle brāhmaṇo vasati priye ! brahmakarmakaro nityaṃ sadā vedaparāyaṇaḥ || 1 ||
[Pūrvā Phālgunī Nakṣatra — Pada 4] Lord Śiva said: O beloved, on the southern bank of the Narmadā, there lived a Brāhmaṇa who was always engaged in Brāhmaṇical duties and ever devoted to the Vedas.
शंकरस्य पुरे देवि प्रत्यहं वेदपाठनम् । अर्भकान्ब्रह्मजातीयान्पाठयामास वै तदा ॥ २ ॥
śaṃkarasya pure devi pratyahaṃ vedapāṭhanam | arbhakānbrahmajātīyānpāṭhayāmāsa vai tadā || 2 ||
O Devī, in the city of Śaṅkara, he daily taught the Vedas, and at that time, he instructed Brāhmaṇa children.
तस्य भार्याद्वयं चासीदेका प्रीतिमती सदा । विरोधिनी ततो ह्येका ज्येष्ठा भार्या तु तां त्यजेत् ॥ ३ ॥
tasya bhāryādvayaṃ cāsīdekā prītimatī sadā | virodhinī tato hyekā jyeṣṭhā bhāryā tu tāṃ tyajet || 3 ||
He had two wives; one was always loving, and the other was quarrelsome. He abandoned the elder wife.
एवं बहुगते काले ब्राह्मणस्य तदा शिवे ! । ततो मृत्युवशं यातस्तस्य भार्या गरीयसी ॥ ४ ॥
evaṃ bahugate kāle brāhmaṇasya tadā śive ! | tato mṛtyuvaśaṃ yātastasya bhāryā garīyasī || 4 ||
O Śive, after a long time had passed, the Brāhmaṇa then succumbed to death.
चितां कृत्वा प्रयत्नेन भर्तुः खलु वराननेऽ! । भर्त्रा सह च भो देवि सती जाता महामतिः ॥ ५ ॥
citāṃ kṛtvā prayatnena bhartuḥ khalu varānane'! | bhartrā saha ca bho devi satī jātā mahāmatiḥ || 5 ||
O lady with a beautiful face, O Devī, having made a pyre with effort for her husband, the great-minded one became a Satī along with her husband.
सत्यलोकस्त्वभूत्तस्य जायया सहितस्य वै । बहुवर्षसहस्राणि सत्यलोकेऽवसत्तदा ॥ ६ ॥
satyalokastvabhūttasya jāyayā sahitasya vai | bahuvarṣasahasrāṇi satyaloke'vasattadā || 6 ||
Then, he, along with his wife, attained Satyaloka. He resided in Satyaloka for many thousands of years.
ततः पुण्यक्षये जाते मर्त्यलोकेऽभवत्पुनः । मानुषत्वं शुभे जन्म कुले महति पूजिते ॥ ७ ॥
tataḥ puṇyakṣaye jāte martyaloke'bhavatpunaḥ | mānuṣatvaṃ śubhe janma kule mahati pūjite || 7 ||
Then, when his puṇya was exhausted, he was born again in the mortal world. O auspicious one, he took human birth in a great and revered family.
धनधान्यसमायुक्तो वंशहीनो विचक्षणः । पूर्वजन्मनि भो देवि भार्य्यात्यागः कृतस्तथा ॥ ८ ॥
dhanadhānyasamāyukto vaṃśahīno vicakṣaṇaḥ | pūrvajanmani bho devi bhāryyātyāgaḥ kṛtastathā || 8 ||
O Devī, though endowed with wealth and grains, and intelligent, he is without progeny. This is because in a previous birth, he abandoned his wife.
तेन दोषेण भो देवि ततः पुत्रो न जीवति । दिने दिने कुक्षिपीडा तस्य चाऽभिनवा भवेत् ॥ ९ ॥
tena doṣeṇa bho devi tataḥ putro na jīvati | dine dine kukṣipīḍā tasya cā'bhinavā bhavet || 9 ||
O Devī, due to that fault, his son does not live, and he experiences new abdominal pain day by day.
पुण्यं शृणु महादेवि यतः शान्तिर्भविष्यति । गृहवित्तषडंशेन पुण्यकार्यं च कारयेत् ॥ १० ॥
puṇyaṃ śṛṇu mahādevi yataḥ śāntirbhaviṣyati | gṛhavittaṣaḍaṃśena puṇyakāryaṃ ca kārayet || 10 ||
O Mahādevī, listen to the meritorious act by which peace will be attained. One should perform a meritorious deed with one-sixth of the wealth of the house.
वापीकूपतडागांश्च पथि मध्ये च कारयेत् । गायत्रीजातवेदाभ्यां जपं कुर्याद्विचक्षणः ॥ ११ ॥
vāpīkūpataḍāgāṃśca pathi madhye ca kārayet | gāyatrījātavedābhyāṃ japaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ || 11 ||
One should construct step-wells, wells, and ponds in the middle of the path. The intelligent person should perform Japa of the Gāyatrī and Jātavedas mantras.
होमं च तद्दशांशेन तिलतण्डुलपायसैः । दशवर्णाः प्रदातव्या विप्राणां भोजनं शतम् ॥ १२ ॥
homaṃ ca taddaśāṃśena tilataṇḍulapāyasaiḥ | daśavarṇāḥ pradātavyā viprāṇāṃ bhojanaṃ śatam || 12 ||
And one should perform Homa with one-tenth of that (wealth) using sesame, rice, and milk-rice (pāyasa). Ten cows of various colors should be given, and one hundred Brāhmaṇas should be fed.
एवं कृते न संदेहो वंशलाभो भवेदनु । व्याधेश्चैव प्रमुच्येत सत्यं सत्यं वरानने ! ॥ १३ ॥
evaṃ kṛte na saṃdeho vaṃśalābho bhavedanu | vyādheścaiva pramucyeta satyaṃ satyaṃ varānane ! || 13 ||
O lady with a beautiful face, by doing this, there is no doubt that one will gain progeny and be freed from disease. This is true, truly true!
Key Takeaways & AI Summary
This chapter explores the profound teachings of The Yoga of Pūrvā Phālgunī Nakṣatra Karmic Expiations. It includes 60 verses detailing core themes like "pūrvāphālgunīnakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || saurāṣṭraviṣaye devi śobhanaṃ nāma vai puram | tatra kṣatrī vasatyeko dhanadhānyasamanvitaḥ || 1 ||", "mohaneti ca vikhyātastasya patnī satī śubhā | vaiśyavṛttirato nityaṃ vyāpāraṃ kurute sadā || 2 ||", "vyāpārārthaṃ tato devi vṛṣabhā bahupālitāḥ | dvau vṛṣau yojitau devi kūpe vai patitau priye ! || 3 ||".The classical Sanskrit treatise on karmic ripening (Karma Vipāka), Jyotiṣa Nakṣatra-pada diagnostics, and Vedic–Purāṇic atonements (Prāyaścitta) — presented as a dialogue between Lord Śiva and Goddess Pārvatī.