The Yoga of Karmic Expiations for Viśākhā Nakṣatra
(Chapter 18)
विशाखानक्षत्रम् — Chapter 18: Viśākhā Nakṣatra — Past- Life Karma & Atonements ( Padas 1–4)
विशाखानक्षत्रस्य प्रथमचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ कपिले नगरे देवि क्षत्री वै न्यवसत्पुरा । क्षत्रधर्मविहीनश्च वैश्यकर्मरतः सदा ॥ १ ॥
viśākhānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || kapile nagare devi kṣatrī vai nyavasatpurā | kṣatradharmavihīnaśca vaiśyakarmarataḥ sadā || 1 ||
[Viśākhā Nakṣatra — Pada 1] Lord Śiva said: The description of the expiation for the first Pada of Viśākhā Nakṣatra. O Goddess, formerly in the city named Kapila, a Kṣatriya resided. He was devoid of Kṣatriya dharma and always engaged in the activities of a Vaiśya.
प्रत्यहं वैश्यवृत्त्या तु व्ययं कुर्याद्दिने दिने । बहुद्रव्यं तदा तेन संचितं त्यक्तधर्मणा ॥ २ ॥
pratyahaṃ vaiśyavṛttyā tu vyayaṃ kuryāddine dine | bahudravyaṃ tadā tena saṃcitaṃ tyaktadharmaṇā || 2 ||
Daily, by means of Vaiśya livelihood, he would spend day by day. At that time, much wealth was accumulated by him, who had abandoned his dharma.
महालोभेन संयुक्तो धर्मचर्चा न कुत्रचित् । पत्नी पुत्राय भोगार्थं नादात्कृपणकेसरी ॥ ३ ॥
mahālobhena saṃyukto dharmacarcā na kutracit | patnī putrāya bhogārthaṃ nādātkṛpaṇakesarī || 3 ||
United with great greed, he never engaged in discussions of dharma anywhere. That lion among misers gave nothing to his wife or son for enjoyment.
एवं बहुतिथे काले मरणं सर्पतस्तदा ॥ ४ ॥
evaṃ bahutithe kāle maraṇaṃ sarpatastadā || 4 ||
Thus, after a long time, his death occurred then, bitten by a serpent.
आसीत्तदीयप्रमदापि तादृक् यतो जनो योग्यमुपैति सर्वम् । यथार्थतः क्षिप्तमतीवदुःखे यमस्य दूतैः कृतपादशृङ्खलः ॥ ५ ॥
āsīttadīyapramadāpi tādṛk yato jano yogyamupaiti sarvam | yathārthataḥ kṣiptamatīvaduḥkhe yamasya dūtaiḥ kṛtapādaśṛṅkhalaḥ || 5 ||
His wife also became similar, for everyone attains what is appropriate for them. Truly, he was cast into extreme suffering by Yama's messengers, who had bound his feet with chains.
युगमेकं वरारोहे कष्टं भुक्त्वा सुदारुणम् । ततोऽभूत्स ततो देवि महिषी वृषभो हयः ॥ ६ ॥
yugamekaṃ varārohe kaṣṭaṃ bhuktvā sudāruṇam | tato'bhūtsa tato devi mahiṣī vṛṣabho hayaḥ || 6 ||
O lady with beautiful thighs, O Goddess, having endured extremely terrible suffering for one Yuga, he then became a buffalo, then a bull, and then a horse.
पुनश्च मानुषो भूत्वा तस्य भार्या च या पुरा । विवाहिता च सा देवि तस्यां पुत्रो न जायते ॥ ७ ॥
punaśca mānuṣo bhūtvā tasya bhāryā ca yā purā | vivāhitā ca sā devi tasyāṃ putro na jāyate || 7 ||
And again, having become a human, O Goddess, his former wife was married to him again, but no son was born to her.
पुरा ह्येकाऽभवत्कन्या पुनः सूतिविवर्जिता । रोगो भवति देहे च मध्ये मध्ये ज्वरो भवेत् ॥ ८ ॥
purā hyekā'bhavatkanyā punaḥ sūtivivarjitā | rogo bhavati dehe ca madhye madhye jvaro bhavet || 8 ||
Formerly, one daughter was born, but afterwards, she was deprived of further progeny. Diseases afflict her body, and fever occurs intermittently.
अस्य शान्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु देवि वरानने ! कल्पवृक्षवरं कुर्यात् स्वाङ्गुष्ठपरिमाणकम् ॥ ९ ॥
asya śāntiṃ pravakṣyāmi śṛṇu devi varānane ! kalpavṛkṣavaraṃ kuryāt svāṅguṣṭhaparimāṇakam || 9 ||
O Goddess with a beautiful face, I shall now declare the expiation for this; listen! One should make an excellent Kalpavṛkṣa (wish-fulfilling tree) of the measure of one's own thumb.
सुवर्णस्य महादेवि पलपञ्चदशस्य तु । वेदीं रौप्यमयीं कुर्यात् पलपञ्चदशस्य तु ॥ १० ॥
suvarṇasya mahādevi palapañcadaśasya tu | vedīṃ raupyamayīṃ kuryāt palapañcadaśasya tu || 10 ||
O Mahādevī, one should make the tree of fifteen palas of gold, and the altar of fifteen palas of silver.
तत्र वृक्षं समारोप्य फलपुष्पेण संयुतम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां च सुरेश्वरि ! ॥ ११ ॥
tatra vṛkṣaṃ samāropya phalapuṣpeṇa saṃyutam | aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ navamyāṃ ca sureśvari ! || 11 ||
O Sureśvarī, having installed that tree there, adorned with fruits and flowers, on the Aṣṭamī, Caturdaśī, and Navamī tithis.
तस्य वृक्षस्य वै मूले वृषकेतुं सुरेश्वरि ! सगणं देवमीशानमर्चयित्वा यथाविधि ॥ १२ ॥
tasya vṛkṣasya vai mūle vṛṣaketuṃ sureśvari ! sagaṇaṃ devamīśānamarcayitvā yathāvidhi || 12 ||
O Sureśvarī, at the root of that tree, one should worship Īśāna, the god with the bull banner, along with his Gaṇas, according to the prescribed rites.
यथाशक्ति वरारोहे गन्धधूपादिभिस्तथा । साष्टाङ्गं दण्डवत्तत्र देवदेवं समापयेत् ॥ १३ ॥
yathāśakti varārohe gandhadhūpādibhistathā | sāṣṭāṅgaṃ daṇḍavattatra devadevaṃ samāpayet || 13 ||
O lady with beautiful thighs, one should worship with incense, perfumes, and other offerings according to one's capacity. There, one should conclude by prostrating before the God of gods with eight limbs (aṣṭāṅga daṇḍavat).
मन्त्रेणानेन भो देवि विसर्जनमथाचरेत् । ॐ नमः शिवाय देवाय शिवायै सततं नमः ॥ १४ ॥
mantreṇānena bho devi visarjanamathācaret | oṃ namaḥ śivāya devāya śivāyai satataṃ namaḥ || 14 ||
O Goddess, then one should perform the dismissal with this mantra: 'Om Namaḥ Śivāya Devāya, Śivāyai satataṃ namaḥ' (Om, Salutations to Lord Śiva, constant salutations to Śivā).
मम पूर्वकृतं पापं जन्मजन्मसमुद्भवम् । तत्सर्वं क्षम्यतां देव देव्या सह महेश्वर ! ॥ १५ ॥
mama pūrvakṛtaṃ pāpaṃ janmajanmasamudbhavam | tatsarvaṃ kṣamyatāṃ deva devyā saha maheśvara ! || 15 ||
O Lord, O Maheśvara, along with the Goddess, may all my sins committed in previous births, arising from birth after birth, be forgiven!
ततो वै पूजयेद्विप्रं वेदब्रह्मस्वरूपिणम् । पट्टवस्त्राद्यलंकारैर्विविधैर्मोदकैरपि ॥ १६ ॥
tato vai pūjayedvipraṃ vedabrahmasvarūpiṇam | paṭṭavastrādyalaṃkārairvividhairmodakairapi || 16 ||
Then one should worship a Brāhmaṇa, who is the embodiment of the Vedic Brahman, with silk garments and other ornaments, and with various kinds of modakas.
ततो वृक्षं च वेदीं च कपिलां गां सवत्सकाम् । ब्राह्मणाय ततो दद्यात् पूर्वपापविशुद्धये ॥ १७ ॥
tato vṛkṣaṃ ca vedīṃ ca kapilāṃ gāṃ savatsakām | brāhmaṇāya tato dadyāt pūrvapāpaviśuddhaye || 17 ||
Then, for the purification of previous sins, one should give the tree, the altar, and a Kapila cow with her calf to a Brāhmaṇa.
भक्त्या मम महादेवि शिवरात्र्यां विशेषतः । आ जन्ममरणाद्देवि व्रतं कुर्यात्प्रयत्नतः ॥ १८ ॥
bhaktyā mama mahādevi śivarātryāṃ viśeṣataḥ | ā janmamaraṇāddevi vrataṃ kuryātprayatnataḥ || 18 ||
O Mahādevī, with devotion, especially on Śivarātri, O Goddess, one should diligently observe the vow from birth until death.
एवंकृते महादेवि शीघ्रं पुत्रः प्रजायते । रोगाः सर्वे क्षयं यान्ति वन्ध्या च लभते सुतम् ॥ १९ ॥
evaṃkṛte mahādevi śīghraṃ putraḥ prajāyate | rogāḥ sarve kṣayaṃ yānti vandhyā ca labhate sutam || 19 ||
O great Goddess, by doing this, a son is quickly born. All diseases are destroyed, and even a barren woman obtains a son.
मृतवत्सा लभेत्पुत्रं चिरञ्जीविनमुत्तमम् ।
mṛtavatsā labhetputraṃ cirañjīvinamuttamam |
A woman whose children have died obtains an excellent, long-lived son.
विशाखानक्षत्रस्य द्वितीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ विष्णुकाञ्च्यां महादेवि ब्राह्मणो वेदपारगः । अत्याचाररतः शान्तो विष्णुभक्तिपरायणः ॥ १ ॥
viśākhānakṣatrasya dvitīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || viṣṇukāñcyāṃ mahādevi brāhmaṇo vedapāragaḥ | atyācārarataḥ śānto viṣṇubhaktiparāyaṇaḥ || 1 ||
[Viśākhā Nakṣatra — Pada 2] Lord Śiva said: O great Goddess, in Viṣṇukāñcī, there was once a Brāhmaṇa who was well-versed in the Vedas, devoted to excellent conduct, peaceful, and dedicated to devotion to Viṣṇu.
लाञ्छितो विष्णुचक्रेण विप्रो विद्याविवर्जितः । न वेदः पाठ्यते तेन न विप्रः स्पृश्यते क्वचित् ॥ २ ॥
lāñchito viṣṇucakreṇa vipro vidyāvivarjitaḥ | na vedaḥ pāṭhyate tena na vipraḥ spṛśyate kvacit || 2 ||
That Brāhmaṇa, marked with the discus of Viṣṇu, became devoid of knowledge. He did not study the Vedas, nor did he ever engage in the duties of a Brāhmaṇa.
द्विजानां स्मार्तवृत्तीनां विद्वेषं च करोति सः । शिवशक्तिरतानां च नाभिवादनमाचरेत् ॥ ३ ॥
dvijānāṃ smārtavṛttīnāṃ vidveṣaṃ ca karoti saḥ | śivaśaktiratānāṃ ca nābhivādanamācaret || 3 ||
He bore enmity towards Brāhmaṇas who followed the Smārta traditions, and he did not offer salutations to those devoted to Śiva and Śakti.
एवं वयोगते देवि वृद्धे जाते वरानने ! मरणं तस्य वै जातं ब्राह्मणस्य वरानने ! ॥ ४ ॥
evaṃ vayogate devi vṛddhe jāte varānane ! maraṇaṃ tasya vai jātaṃ brāhmaṇasya varānane ! || 4 ||
O Goddess, O beautiful-faced one, when his age advanced and he became old, that Brāhmaṇa indeed met his death.
यमदूतैर्महाघोरे नरके पातितस्तदा । रौरवे च तदा देवि षष्टिवर्षसहस्रकम् ॥ ५ ॥
yamadūtairmahāghore narake pātitastadā | raurave ca tadā devi ṣaṣṭivarṣasahasrakam || 5 ||
Then, by the terrible messengers of Yama, he was cast into a most dreadful hell, O Goddess, into Raurava for sixty thousand years.
भुक्त्वा नरककष्टं च पुनर्जातः सरीसृपः । मानुषत्वं पुनर्जातः कष्टानि विविधानि च ॥ ६ ॥
bhuktvā narakakaṣṭaṃ ca punarjātaḥ sarīsṛpaḥ | mānuṣatvaṃ punarjātaḥ kaṣṭāni vividhāni ca || 6 ||
Having endured the torments of hell, he was reborn as a reptile. Then, reborn as a human, he experienced various sufferings.
पुत्रस्य मरणं कान्ते प्रतिवर्षे महाव्यथा । पुनः स्त्री काकवन्ध्या स्यात्पूर्वजन्म प्रसङ्गतः ॥ ७ ॥
putrasya maraṇaṃ kānte prativarṣe mahāvyathā | punaḥ strī kākavandhyā syātpūrvajanma prasaṅgataḥ || 7 ||
O beloved, there was the death of a son and great anguish every year. Furthermore, his wife became a kākavandhyā due to the circumstances of a previous birth.
धनधान्यसमायुक्तोऽप्येवं दुःखं महद्भवेत् । अथ वक्ष्ये महादेवि पूर्वपापस्य निष्कृतिम् ॥ ८ ॥
dhanadhānyasamāyukto'pyevaṃ duḥkhaṃ mahadbhavet | atha vakṣye mahādevi pūrvapāpasya niṣkṛtim || 8 ||
Even though endowed with wealth and grain, he experienced such great sorrow. Now, O great Goddess, I shall describe the expiation for his past sin.
गङ्गामध्ये प्रदातव्यं पूर्वपापविशुद्धये । निष्कत्रयसुवर्णस्य कमलं निर्मितं शुभम् ॥ ९ ॥
gaṅgāmadhye pradātavyaṃ pūrvapāpaviśuddhaye | niṣkatrayasuvarṇasya kamalaṃ nirmitaṃ śubham || 9 ||
For the purification of past sins, a beautiful lotus made of three niṣkas of gold should be offered into the middle of the Gaṅgā.
दद्याद्वेदविदे देवि ब्राह्मणाय शुभार्थिने । अष्टांशं विभवं देवि ब्राह्मणाय समर्पयेत् ॥ १० ॥
dadyādvedavide devi brāhmaṇāya śubhārthine | aṣṭāṃśaṃ vibhavaṃ devi brāhmaṇāya samarpayet || 10 ||
O Goddess, one should give it to a Brāhmaṇa who is learned in the Vedas and seeks auspiciousness. O Goddess, one should offer an eighth part of one's wealth to a Brāhmaṇa.
गायत्रीजातवेदाभ्यां दशायुतजपं तथा । कूष्माण्डं नारिकेरं च पञ्चरत्नसमन्वितम् ॥ ११ ॥
gāyatrījātavedābhyāṃ daśāyutajapaṃ tathā | kūṣmāṇḍaṃ nārikeraṃ ca pañcaratnasamanvitam || 11 ||
Also, there should be one hundred thousand repetitions of the Gāyatrī and Jātaveda mantras. A kūṣmāṇḍa (ash gourd) or a coconut, along with five jewels, should be offered.
एवं कृते भवेद्देवि पूर्वपापविशुद्धता । पुत्रं चैवं लभेद्देवि चिरञ्जीविनमुत्तमम् ॥ १२ ॥
evaṃ kṛte bhaveddevi pūrvapāpaviśuddhatā | putraṃ caivaṃ labheddevi cirañjīvinamuttamam || 12 ||
O Goddess, by doing this, there will be purification from past sins. And thus, O Goddess, one obtains an excellent, long-lived son.
व्याधयः प्रशमं यान्ति ज्वराः सर्वे तथाविधाः । काकवन्ध्या लभेत्पुत्रं चिरञ्जीविनमुत्तमम् ॥ १३ ॥
vyādhayaḥ praśamaṃ yānti jvarāḥ sarve tathāvidhāḥ | kākavandhyā labhetputraṃ cirañjīvinamuttamam || 13 ||
All diseases are pacified, and all fevers of that kind. A kākavandhyā obtains an excellent, long-lived son.
विशाखानक्षत्रस्य तृतीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ विदर्भनगरे देवि क्षत्री ह्येकोऽवसत्पुरा । तेजशर्मेति विख्यातो द्विजानां वृत्तिहारकः ॥ १ ॥
viśākhānakṣatrasya tṛtīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || vidarbhanagare devi kṣatrī hyeko'vasatpurā | tejaśarmeti vikhyāto dvijānāṃ vṛttihārakaḥ || 1 ||
[Viśākhā Nakṣatra — Pada 3] Lord Śiva said: O Goddess, in the city of Vidarbha, there once lived a Kṣatriya named Tejaśarmā, who was known for seizing the livelihood of Brāhmaṇas.
प्रजानां दुःखदो नित्यं वेदानां चैव निन्दकः । तस्य त्रासवशात्सर्वा प्रजा ग्रामात्पलायिता ॥ २ ॥
prajānāṃ duḥkhado nityaṃ vedānāṃ caiva nindakaḥ | tasya trāsavaśātsarvā prajā grāmātpalāyitā || 2 ||
He constantly caused suffering to the people and was a reviler of the Vedas. Due to his terror, all the people fled from the village.
एवं बहुगते काले तस्य मृत्युरभूत्किल । यमदूतैर्महाघोरैर्निक्षिप्तो नरके ततः ॥ ३ ॥
evaṃ bahugate kāle tasya mṛtyurabhūtkila | yamadūtairmahāghorairnikṣipto narake tataḥ || 3 ||
Thus, after a long time had passed, he indeed died. Then, he was cast into a most dreadful hell by the terrible messengers of Yama.
द्विसप्ततिसहस्राणि घोरे नरककर्दमे । भुक्तं नरककष्टं च सूचीमुखसमुद्भवम् ॥ ४ ॥
dvisaptatisahasrāṇi ghore narakakardame | bhuktaṃ narakakaṣṭaṃ ca sūcīmukhasamudbhavam || 4 ||
For seventy-two thousand years, he suffered the torments arising from the Sūcīmukha hell, in the terrible mire of hell.
नरकान्निर्गतो देवि गर्दभत्वं ततोऽगमत् । रासभत्वात्ततो देवि मानुषत्वं ततोऽभवत् ॥ ५ ॥
narakānnirgato devi gardabhatvaṃ tato'gamat | rāsabhatvāttato devi mānuṣatvaṃ tato'bhavat || 5 ||
O Devī, having emerged from hell, he then attained the state of a donkey. From being a donkey, O Devī, he then became a human being.
तस्य भार्याभवद्वन्ध्या पूर्वजन्मफलाच्छिवे ! तस्माद्गात्रे भवेद्रोगो दद्रुरर्शादयस्तथा ॥ ६ ॥
tasya bhāryābhavadvandhyā pūrvajanmaphalācchive ! tasmādgātre bhavedrogo dadrurarśādayastathā || 6 ||
O Śive, his wife became barren due to the fruit of past births. Therefore, diseases like ringworm and piles afflict his body.
न सुखं लभते देवि चिन्तया व्याकुलेन्द्रियः । शृणु सर्वं वरारोहे पूर्वपापस्य निग्रहे ॥ ७ ॥
na sukhaṃ labhate devi cintayā vyākulendriyaḥ | śṛṇu sarvaṃ varārohe pūrvapāpasya nigrahe || 7 ||
O Devī, with his senses agitated by worry, he finds no happiness. O Varārohe, listen to everything regarding the appeasement of that past sin.
दशांशं विभवं देवि ब्राह्मणाय समर्पयेत् । वापीकूपतडागादि पथि मध्ये च कारयेत् ॥ ८ ॥
daśāṃśaṃ vibhavaṃ devi brāhmaṇāya samarpayet | vāpīkūpataḍāgādi pathi madhye ca kārayet || 8 ||
O Devī, one should offer a tenth of one's wealth to a Brāhmaṇa. One should also construct step-wells, wells, ponds, and similar structures in the middle of the path.
गृहदानं ततो देवि सर्ववस्तुसमन्वितम् । प्रदद्याद्वेदविदुषे ब्राह्मणाय वराय च ॥ ९ ॥
gṛhadānaṃ tato devi sarvavastusamanvitam | pradadyādvedaviduṣe brāhmaṇāya varāya ca || 9 ||
O Devī, one should then donate a house, complete with all its contents, to a learned Brāhmaṇa who is well-versed in the Vedas.
आकृष्णेति जपं देवि लक्षमेकं च कारयेत् । होमं कुर्यादद्रिसुते तिलाज्यमधुतण्डुलैः ॥ १० ॥
ākṛṣṇeti japaṃ devi lakṣamekaṃ ca kārayet | homaṃ kuryādadrisute tilājyamadhutaṇḍulaiḥ || 10 ||
O Devī, one should cause the "Ākṛṣṇena" mantra to be chanted one hundred thousand times. O Daughter of the Mountain, one should perform a Homa with sesame seeds, ghee, honey, and rice.
ततो गां कपिलां देवि ब्राह्मणाय प्रपूजिताम् । प्रदद्याद्विधिवच्चैव सर्वालंकारभूषिताम् ॥ ११ ॥
tato gāṃ kapilāṃ devi brāhmaṇāya prapūjitām | pradadyādvidhivaccaiva sarvālaṃkārabhūṣitām || 11 ||
O Devī, one should then duly worship a Brāhmaṇa and offer him a Kapila cow, adorned with all ornaments, according to the prescribed rites.
सुवर्णनिष्कमात्रं तु ब्राह्मणाय ततो ददेत् । एवं कृते वरारोहे रोगनाशो भवेद्ध्रुवम् ॥ १२ ॥
suvarṇaniṣkamātraṃ tu brāhmaṇāya tato dadet | evaṃ kṛte varārohe roganāśo bhaveddhruvam || 12 ||
One should then give a Niṣka measure of gold to a Brāhmaṇa. O Varārohe, by doing this, the destruction of disease is certain.
पुत्रश्च जायते देवि वन्ध्यत्वं च प्रशाम्यति । काकवन्ध्या लभेत्पुत्रं नात्र कार्या विचारणा ॥ १३ ॥
putraśca jāyate devi vandhyatvaṃ ca praśāmyati | kākavandhyā labhetputraṃ nātra kāryā vicāraṇā || 13 ||
O Devī, a son is born, and barrenness is appeased. Even a Kākavandhyā obtains a son; there is no doubt about this.
विशाखानक्षत्रस्य चतुर्थचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ मायापुर्य्यां महादेवि क्षत्री ह्येकोऽवसत्पुरा । स शूरश्च धनी मानी देवताऽतिथिपूजकः ॥ १ ॥
viśākhānakṣatrasya caturthacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || māyāpuryyāṃ mahādevi kṣatrī hyeko'vasatpurā | sa śūraśca dhanī mānī devatā'tithipūjakaḥ || 1 ||
[Viśākhā Nakṣatra — Pada 4] Lord Śiva said: O Mahādevī, formerly a Kṣatriya lived in Māyāpurī. He was brave, wealthy, respected, and a worshipper of deities and guests.
तस्य भार्या विशालाक्षी शतानाम्नी वराङ्गना । ब्राह्मणातिथिदेवानां पूजने चातितत्परा ॥ २ ॥
tasya bhāryā viśālākṣī śatānāmnī varāṅganā | brāhmaṇātithidevānāṃ pūjane cātitatparā || 2 ||
His wife, named Śatā, had beautiful wide eyes and excellent limbs. She was extremely devoted to the worship of Brāhmaṇas, guests, and deities.
एकस्मिन् समये देवि हेमकारः समागतः । धनाढ्यः स्वर्णसंयुक्तो गृहे तस्यावसत्स च ॥ ३ ॥
ekasmin samaye devi hemakāraḥ samāgataḥ | dhanāḍhyaḥ svarṇasaṃyukto gṛhe tasyāvasatsa ca || 3 ||
O Devī, at one time, a goldsmith arrived. He was wealthy and possessed gold, and he resided in the Kṣatriya's house.
क्षत्रियाय स्वमित्राय शतं स्वर्णस्य वै पलम् । प्रदत्तं हेमकारेण चान्यत्स्वर्णं समर्पितम् ॥ ४ ॥
kṣatriyāya svamitrāya śataṃ svarṇasya vai palam | pradattaṃ hemakāreṇa cānyatsvarṇaṃ samarpitam || 4 ||
The goldsmith gave one hundred Palas of gold to the Kṣatriya, his friend, and also entrusted other gold to him.
अत्रान्तरे महादेवि स्वर्णकारस्ततो मृतः । दष्टः सर्पेण तीव्रेणः पुत्रहीनः सुवर्णकृत् ॥ ५ ॥
atrāntare mahādevi svarṇakārastato mṛtaḥ | daṣṭaḥ sarpeṇa tīvreṇaḥ putrahīnaḥ suvarṇakṛt || 5 ||
O Mahādevī, in the meantime, the goldsmith died, bitten by a fierce serpent. That goldsmith was without sons.
स्वर्णं सर्वं गृहीत्वा तु प्रभुक्तं क्षत्रियेण तत् । पुत्रदारयुते जाते न दत्तं तद्द्विजाय च ॥ ६ ॥
svarṇaṃ sarvaṃ gṛhītvā tu prabhuktaṃ kṣatriyeṇa tat | putradārayute jāte na dattaṃ taddvijāya ca || 6 ||
The Kṣatriya, having taken all that gold, enjoyed it with his sons and wife, but he did not give any of it to a Brāhmaṇa.
ततो बहुगते काले तस्य मृत्युरभूत्किल । क्षत्रियस्य महादेवि सुरलोकस्ततोऽभवत् ॥ ७ ॥
tato bahugate kāle tasya mṛtyurabhūtkila | kṣatriyasya mahādevi suralokastato'bhavat || 7 ||
O Mahādevī, after a long time had passed, that Kṣatriya indeed died. Thereafter, he attained the celestial world.
सौख्यं सुराङ्गनासार्द्धं षष्टिवर्षप्रमाणकम् । ततः पुण्यक्षये जाते बभूव मनुजः क्षितौ ॥ ८ ॥
saukhyaṃ surāṅganāsārddhaṃ ṣaṣṭivarṣapramāṇakam | tataḥ puṇyakṣaye jāte babhūva manujaḥ kṣitau || 8 ||
He enjoyed happiness with celestial maidens for a period of sixty thousand years. Then, when his merit was exhausted, he was born as a human on Earth.
धनधान्ययुतस्तस्य भूयो भार्याऽभवत् किल । कन्यका चैव पुत्रौ च जातौ तस्यां वरानने ! ॥ ९ ॥
dhanadhānyayutastasya bhūyo bhāryā'bhavat kila | kanyakā caiva putrau ca jātau tasyāṃ varānane ! || 9 ||
O lady of beautiful face! He, endowed with wealth and grain, again had that very wife, and in her, a daughter and two sons were born.
गर्भं च जायते देवि तद्गर्भपतनं भवेत् । रोगमुग्रं भवेद्देवि न सुखं जायते खलु ॥ १० ॥
garbhaṃ ca jāyate devi tadgarbhapatanaṃ bhavet | rogamugraṃ bhaveddevi na sukhaṃ jāyate khalu || 10 ||
O Devī! Other conceptions resulted in miscarriage, and a severe illness afflicted her. Indeed, no happiness was attained.
शान्तिं शृणु वरारोहे यतः पापक्षयो भवेत् । षडंशं च ततो देवि ब्राह्मणाय समर्पयेत् ॥ ११ ॥
śāntiṃ śṛṇu varārohe yataḥ pāpakṣayo bhavet | ṣaḍaṃśaṃ ca tato devi brāhmaṇāya samarpayet || 11 ||
O lady of beautiful thighs! Listen to the remedy by which sins may be destroyed. O Devī! One should then offer a sixth part of the wealth to a Brāhmaṇa.
दशवर्णां ततो दद्याद्विप्राय ज्ञानिने प्रिये ! गायत्रीमूलमन्त्रेण लक्षजाप्यं च कारयेत् ॥ १२ ॥
daśavarṇāṃ tato dadyādviprāya jñānine priye ! gāyatrīmūlamantreṇa lakṣajāpyaṃ ca kārayet || 12 ||
O beloved! One should then give ten cows of various colors to a knowledgeable Brāhmaṇa, and cause one hundred thousand repetitions of the root Gāyatrī mantra to be performed.
पक्वान्नेनैव भो देवि ब्राह्मणान् भोजयेच्छतम् । वृक्षं स्वर्णस्य वै देवि फलपुष्पसमन्वितम् ॥ १३ ॥
pakvānnenaiva bho devi brāhmaṇān bhojayecchatam | vṛkṣaṃ svarṇasya vai devi phalapuṣpasamanvitam || 13 ||
O Devī! One should feed one hundred Brāhmaṇas with cooked food. O Devī! A tree made of gold, adorned with fruits and flowers,
दद्याद्विप्राय विदुषे पलं दशप्रमाणकम् । सूर्यस्य पूजनं चैव रविवारे विशेषतः ॥ १४ ॥
dadyādviprāya viduṣe palaṃ daśapramāṇakam | sūryasya pūjanaṃ caiva ravivāre viśeṣataḥ || 14 ||
should be given to a learned Brāhmaṇa, weighing ten palas. Also, the worship of Sūrya should be performed, especially on Sunday.
एवं कृते वरारोहे शीघ्रं पुत्रश्च जायते । ज्वरस्य वै भवेन्मुक्तिः काकवन्ध्या सुतं लभेत् ॥ १५ ॥
evaṃ kṛte varārohe śīghraṃ putraśca jāyate | jvarasya vai bhavenmuktiḥ kākavandhyā sutaṃ labhet || 15 ||
O lady of beautiful thighs! By doing this, a son is quickly born. There will be liberation from fever, and even a barren woman (kākavandhyā) will obtain a son.
मृतवत्सा लभेत्पुत्रं चिरञ्जीविनमुत्तमम् ।
mṛtavatsā labhetputraṃ cirañjīvinamuttamam |
A woman whose children die (mṛtavatsā) will obtain an excellent, long-lived son.
Key Takeaways & AI Summary
This chapter explores the profound teachings of The Yoga of Karmic Expiations for Viśākhā Nakṣatra. It includes 62 verses detailing core themes like "viśākhānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || kapile nagare devi kṣatrī vai nyavasatpurā | kṣatradharmavihīnaśca vaiśyakarmarataḥ sadā || 1 ||", "pratyahaṃ vaiśyavṛttyā tu vyayaṃ kuryāddine dine | bahudravyaṃ tadā tena saṃcitaṃ tyaktadharmaṇā || 2 ||", "mahālobhena saṃyukto dharmacarcā na kutracit | patnī putrāya bhogārthaṃ nādātkṛpaṇakesarī || 3 ||".The classical Sanskrit treatise on karmic ripening (Karma Vipāka), Jyotiṣa Nakṣatra-pada diagnostics, and Vedic–Purāṇic atonements (Prāyaścitta) — presented as a dialogue between Lord Śiva and Goddess Pārvatī.