The Yoga of Karmic Ripening and Expiation for Anurādhā Nakṣatra
(Chapter 19)
अनुराधानक्षत्रम् — Chapter 19: Anurādhā Nakṣatra — Past- Life Karma & Atonements ( Padas 1–4)
अनुराधानक्षत्रस्य प्रथमचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ कल्याणनगरे गौरि मायापुर्याः समीपतः । वणिग्जनोऽवसत्तत्र धनाढ्यो धनगर्वितः ॥ १ ॥
anurādhānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || kalyāṇanagare gauri māyāpuryāḥ samīpataḥ | vaṇigjano'vasattatra dhanāḍhyo dhanagarvitaḥ || 1 ||
[Anurādhā Nakṣatra — Pada 1] Lord Śiva said: O Gaurī! In the city named Kalyāṇa, near Māyāpurī, there lived a merchant who was wealthy and arrogant due to his riches.
क्रयकृत्सर्ववस्तूनां विक्रयं च सदाऽकरोत् । महालोभवशाद्देवि न दत्तं पापिना क्वचित् ॥ २ ॥
krayakṛtsarvavastūnāṃ vikrayaṃ ca sadā'karot | mahālobhavaśāddevi na dattaṃ pāpinā kvacit || 2 ||
O Devī! He always engaged in buying and selling all kinds of goods. Due to great greed, that sinner never gave anything in charity.
तस्य भार्या विशालाक्षी पुंश्चली कुलटाऽधमा । यमौ पुत्रौ वरारोहे पुंश्चल्यां जज्ञिरे तदा ॥ ३ ॥
tasya bhāryā viśālākṣī puṃścalī kulaṭā'dhamā | yamau putrau varārohe puṃścalyāṃ jajñire tadā || 3 ||
O lady of beautiful thighs! His wife, of wide eyes, was a promiscuous, unchaste, and base woman. In that promiscuous woman, twin sons were born then.
एको द्यूतरतः पुत्रो द्वितीयो ब्राह्मणीरतः । वैश्येनैव विशालाक्षि धनं च बहु सञ्चितम् ॥ ४ ॥
eko dyūtarataḥ putro dvitīyo brāhmaṇīrataḥ | vaiśyenaiva viśālākṣi dhanaṃ ca bahu sañcitam || 4 ||
O lady of wide eyes! One son was addicted to gambling, and the second was attached to a Brāhmaṇa woman. The merchant himself had accumulated much wealth.
प्रत्यहं भुज्यते छागविक्रयं कुरुते सदा । वृद्धे सति महादेवि वैश्यस्य मरणं ह्यभूत् ॥ ५ ॥
pratyahaṃ bhujyate chāgavikrayaṃ kurute sadā | vṛddhe sati mahādevi vaiśyasya maraṇaṃ hyabhūt || 5 ||
O Mahādevī! They enjoyed the wealth daily and always engaged in buying and selling goats. When the merchant became old, his death occurred.
यमदूतैस्तदा बद्ध्वा निक्षिप्तो नरकार्णवे । स्वरूपं दर्शयामास तस्मै वैश्याय सूर्यजः ॥ ६ ॥
yamadūtaistadā baddhvā nikṣipto narakārṇave | svarūpaṃ darśayāmāsa tasmai vaiśyāya sūryajaḥ || 6 ||
Then, bound by the messengers of Yama, he was cast into the ocean of hell. The son of Sūrya (Yama) showed his form to that merchant.
नवत्यब्दसहस्राणि घोरे नरकदारुणे । महाकष्टं तदा दत्तं कृमिभिर्घोररुपिभिः ॥ ७ ॥
navatyabdasahasrāṇi ghore narakadāruṇe | mahākaṣṭaṃ tadā dattaṃ kṛmibhirghorarupibhiḥ || 7 ||
For ninety thousand years, in that terrible and dreadful hell, great suffering was inflicted upon him by dreadful worms.
ततो व्याघ्रस्य वै योनिं काककुक्कुटयोः पुनः । मानुषत्वं ततो यातः पुत्रकन्याविवर्जितः ॥ ८ ॥
tato vyāghrasya vai yoniṃ kākakukkuṭayoḥ punaḥ | mānuṣatvaṃ tato yātaḥ putrakanyāvivarjitaḥ || 8 ||
Thereafter, he obtained the birth of a tiger, then again of a crow and a rooster. Then he attained human birth, devoid of sons and daughters.
पुनर्विवाहिता सा तु या पत्नी पूर्वजन्मनि । रोगवान् सापि रोगार्त्ता मृतवत्सा पुनः पुनः ॥ ९ ॥
punarvivāhitā sā tu yā patnī pūrvajanmani | rogavān sāpi rogārttā mṛtavatsā punaḥ punaḥ || 9 ||
That very wife from his previous birth was married again. He was diseased, and she too was afflicted by illness, repeatedly suffering from stillbirths (mṛtavatsā).
एकापत्या भवेद्दुष्टा न स्यादन्यसुतः प्रिये ! यदा सर्वस्वदानं वै सूर्यस्याऽऽराधनं यदा ॥ १० ॥
ekāpatyā bhavedduṣṭā na syādanyasutaḥ priye ! yadā sarvasvadānaṃ vai sūryasyā''rādhanaṃ yadā || 10 ||
O beloved! She had one wicked daughter, and no other son was born. The remedy involves the donation of all one's possessions and the worship of Sūrya.
हरिवंशश्रुतेश्चैव दुर्गास्तोत्रजपस्तथा । गायत्रीमूलमन्त्रेण लक्षजाप्यं यदा भवेत् ॥ ११ ॥
harivaṃśaśruteścaiva durgāstotrajapastathā | gāyatrīmūlamantreṇa lakṣajāpyaṃ yadā bhavet || 11 ||
When the listening to the Harivaṃśa, the chanting of the Durgāstotra, and the recitation of the root Gāyatrī mantra for one hundred thousand times occurs.
तदा पुत्रो भवेद्देवि व्याधिनाशो भवेद्ध्रुवम् ॥ १२ ॥
tadā putro bhaveddevi vyādhināśo bhaveddhruvam || 12 ||
Then, O Goddess, a son is born, and the destruction of disease certainly occurs.
अनुराधानक्षत्रस्य द्वितीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ मगधे वै शुभे देशे काष्ठकारोऽवसत् प्रिये ! । पुत्रपौत्रसमायुक्तो धनाढ्यो गुणवानपि ॥ १ ॥
anurādhānakṣatrasya dvitīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || magadhe vai śubhe deśe kāṣṭhakāro'vasat priye ! | putrapautrasamāyukto dhanāḍhyo guṇavānapi || 1 ||
[Anurādhā Nakṣatra — Pada 2] Lord Śiva said: O dear one, in the auspicious land of Magadha, there lived a carpenter, endowed with sons and grandsons, wealthy, and virtuous.
यदा चार्द्धं वयो यातं दरिद्रत्वं तदाऽगमत् । गृहीतं यतिनो द्रव्यं शतपञ्चपलं तथा ॥ २ ॥
yadā cārddhaṃ vayo yātaṃ daridratvaṃ tadā'gamat | gṛhītaṃ yatino dravyaṃ śatapañcapalaṃ tathā || 2 ||
When half of his life had passed, he became impoverished. He had taken five hundred pala of wealth from an ascetic.
व्ययं कृत्वा तदा तेन न दत्तं यतिने शिवे ! ततस्तस्य ह्यभून्मृत्युः काष्ठकारस्य मागधे ॥ ३ ॥
vyayaṃ kṛtvā tadā tena na dattaṃ yatine śive ! tatastasya hyabhūnmṛtyuḥ kāṣṭhakārasya māgadhe || 3 ||
O Śivā, having spent it, he did not return the wealth to the ascetic. Then, that carpenter died in Magadha.
द्वे दत्त्वा कपिले गावौ स्वर्णरौप्यविभूषिते । पुत्रेणापि कृतं श्राद्धं शास्त्ररीत्या गयादिकम् ॥ ४ ॥
dve dattvā kapile gāvau svarṇaraupyavibhūṣite | putreṇāpi kṛtaṃ śrāddhaṃ śāstrarītyā gayādikam || 4 ||
His son performed the Śrāddha according to scriptural rites, including Gayā rituals, and gave two Kapilā cows adorned with gold and silver.
यक्षलोकं तदा यातो वर्षं शतसहस्रकम् । पुनः पुण्यक्षये जाते कपियोनिं ततोऽलभत् ॥ ५ ॥
yakṣalokaṃ tadā yāto varṣaṃ śatasahasrakam | punaḥ puṇyakṣaye jāte kapiyoniṃ tato'labhat || 5 ||
Then he went to the realm of the Yakṣas for one hundred thousand years. Again, when his puṇya was exhausted, he attained the birth of a monkey.
ऋक्षस्यैव पुनर्योनिं मानुषत्वं ततोऽगमत् । धनधान्यसमायुक्तो गुणज्ञोप्यतिसुन्दरः ॥ ६ ॥
ṛkṣasyaiva punaryoniṃ mānuṣatvaṃ tato'gamat | dhanadhānyasamāyukto guṇajñopyatisundaraḥ || 6 ||
Again, he attained the birth of a bear, and then human existence. He was endowed with wealth and grain, knowledgeable in virtues, and exceedingly handsome.
पूर्वजन्मनि भो देवि काष्ठच्छेदः कृतः सदा । तेन पापेन भो देवि शरीरे महती व्यथा ॥ ७ ॥
pūrvajanmani bho devi kāṣṭhacchedaḥ kṛtaḥ sadā | tena pāpena bho devi śarīre mahatī vyathā || 7 ||
O Goddess, in a previous birth, he always cut wood. Due to that sin, O Goddess, there is great pain in his body.
यतिद्रव्यं गृहीतं च न दत्तं यतिने यतः । तेन यातः सुतो देवि ऋणसम्बन्धकारणात् ॥ ८ ॥
yatidravyaṃ gṛhītaṃ ca na dattaṃ yatine yataḥ | tena yātaḥ suto devi ṛṇasambandhakāraṇāt || 8 ||
O Goddess, because the ascetic's wealth was taken and not returned to the ascetic, that ascetic became his son due to the karmic debt.
द्यूतवेश्यारतो नित्यं पितृमात्रोर्विरोधकृत् । युवरूपो यदा यातस्तदा मृत्युर्भवेद्ध्रुवम् ॥ ९ ॥
dyūtaveśyārato nityaṃ pitṛmātrorvirodhakṛt | yuvarūpo yadā yātastadā mṛtyurbhaveddhruvam || 9 ||
Always addicted to gambling and prostitutes, and causing conflict with his parents, when he reached youth, death certainly occurred.
पुनः पुत्रस्य संदेहः काकवन्ध्यत्वमाप्नुयात् । पत्नी तस्य वरारोहे मृतवत्सा पुनः पुनः ॥ १० ॥
punaḥ putrasya saṃdehaḥ kākavandhyatvamāpnuyāt | patnī tasya varārohe mṛtavatsā punaḥ punaḥ || 10 ||
Again, there was doubt about a son, and she attained kākavandhyatva (the state of having only one child who dies). His wife, O beautiful-hipped one, repeatedly had stillborn children.
अस्य शान्तिमहं वक्ष्ये शृणु देवि प्रयत्नतः । गृहवित्ताष्टमं भागं पुण्यकार्यं च कारयेत् ॥ ११ ॥
asya śāntimahaṃ vakṣye śṛṇu devi prayatnataḥ | gṛhavittāṣṭamaṃ bhāgaṃ puṇyakāryaṃ ca kārayet || 11 ||
O Goddess, I shall now describe the śānti (propitiation) for this; listen carefully. One should perform meritorious deeds with one-eighth of the household wealth.
सूर्यमन्त्रस्य वै जाप्यं वैदिकस्य वरानने ! । आकृष्णेति महामन्त्रः सर्वव्याधिविनाशनः ॥ १२ ॥
sūryamantrasya vai jāpyaṃ vaidikasya varānane ! | ākṛṣṇeti mahāmantraḥ sarvavyādhivināśanaḥ || 12 ||
O beautiful-faced one, one should chant the Sūrya mantra, and the Vedic mantra. The great mantra "Ākṛṣṇena" destroys all diseases.
सर्वकामप्रदो देवि मोक्षदो मुक्तिकारणम् । सूर्यदेवस्य यो भक्तिं कुरुते नियतो नरः ॥ १३ ॥
sarvakāmaprado devi mokṣado muktikāraṇam | sūryadevasya yo bhaktiṃ kurute niyato naraḥ || 13 ||
O Goddess, it grants all desires, bestows liberation, and is the cause of freedom. The person who regularly performs devotion to Sūryadeva...
न किञ्चिद्दुर्लभं तस्य पुत्रश्चैव धनं बहु । ममातीव प्रियो नित्यं सूर्य्यदेवे ह्युपासिते ॥ १४ ॥
na kiñciddurlabhaṃ tasya putraścaiva dhanaṃ bahu | mamātīva priyo nityaṃ sūryyadeve hyupāsite || 14 ||
...for him, nothing is difficult to obtain, including sons and abundant wealth. Those who worship Sūryadeva are always exceedingly dear to me.
मद्गणास्तं हि रक्षन्ति यतश्च मत्कला रविः । कमलं सूज्ज्वलं देवि वंशपात्रं सुशोभनम् ॥ १५ ॥
madgaṇāstaṃ hi rakṣanti yataśca matkalā raviḥ | kamalaṃ sūjjvalaṃ devi vaṃśapātraṃ suśobhanam || 15 ||
My attendants protect him, for the Sun is indeed a part of my essence. O Goddess, a bright lotus and a beautiful bamboo vessel...
तस्योपरि सुवर्णस्य सूर्य्यं रत्नविभूषितम् । पलपञ्चमितं देवि मन्त्रेणानेन पूजयेत् ॥ १६ ॥
tasyopari suvarṇasya sūryyaṃ ratnavibhūṣitam | palapañcamitaṃ devi mantreṇānena pūjayet || 16 ||
...upon them, O Goddess, one should worship a Sūrya image made of five pala of gold, adorned with jewels, using this mantra.
ॐ नमः सूर्याय देवाय भद्राय भद्ररूपिणे । पूर्वजन्मकृतं सर्वं मम पापं व्यपोहतु ॥ १७ ॥
oṃ namaḥ sūryāya devāya bhadrāya bhadrarūpiṇe | pūrvajanmakṛtaṃ sarvaṃ mama pāpaṃ vyapohatu || 17 ||
Om, salutations to the divine Sūrya, the auspicious one, whose form is auspicious. May all my sins committed in previous births be destroyed.
प्रतिमां पात्रसंयुक्तां ब्राह्मणाय च दापयेत् । ततो गां कपिलां शुभ्रां सवत्सां स्वर्णभूषिताम् ॥ १८ ॥
pratimāṃ pātrasaṃyuktāṃ brāhmaṇāya ca dāpayet | tato gāṃ kapilāṃ śubhrāṃ savatsāṃ svarṇabhūṣitām || 18 ||
One should offer an idol, along with a vessel, to a Brāhmaṇa. Thereafter, one should donate a pure, tawny cow with its calf, adorned with gold, to a Brāhmaṇa.
ब्राह्मणाय ततो दद्यात् पट्टवस्त्रेण संयुताम् । सप्तमी रविसंयुक्तोपोष्टव्याङ्गनया सह ॥ १९ ॥
brāhmaṇāya tato dadyāt paṭṭavastreṇa saṃyutām | saptamī ravisaṃyuktopoṣṭavyāṅganayā saha || 19 ||
Then, one should give to a Brāhmaṇa a cow adorned with silk garments. One should observe a fast on a Saptamī combined with a Sunday, along with one's wife.
पूर्वजन्मकृतं पापं नश्यत्येवं कृते प्रिये ! रोगाः सर्वे क्षयं यान्ति पुत्रलाभो भवेद्ध्रुवम् ॥ २० ॥
pūrvajanmakṛtaṃ pāpaṃ naśyatyevaṃ kṛte priye ! rogāḥ sarve kṣayaṃ yānti putralābho bhaveddhruvam || 20 ||
O dear one, by doing this, sins committed in previous births are destroyed. All diseases come to an end, and the gain of a son is certain.
काकवन्ध्या लभेत्पुत्रं मृतवत्सा च पुत्रिणी ।
kākavandhyā labhetputraṃ mṛtavatsā ca putriṇī |
A woman who is a kākavandhyā (one who has only one child, or whose children die) obtains a son, and a woman whose children have died becomes one with sons.
अनुराधानक्षत्रस्य तृतीयचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ सुकर्मनगरं ख्यातं सौराष्ट्रविषये शुभे ! तत्रातिष्ठत्खलो विप्रो ब्रह्मकर्मविवर्जितः ॥ १ ॥
anurādhānakṣatrasya tṛtīyacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || sukarmanagaraṃ khyātaṃ saurāṣṭraviṣaye śubhe ! tatrātiṣṭhatkhalo vipro brahmakarmavivarjitaḥ || 1 ||
[Anurādhā Nakṣatra — Pada 3] Lord Śiva said: O auspicious one, there was a renowned city named Sukarmanagara in the region of Saurāṣṭra. There lived a wicked Brāhmaṇa, devoid of Brāhmaṇical duties.
विक्रेता सर्ववस्तूनां गोवाजिकरिणां तथा । राजमृत्युं समालोक्य ग्रामदाहस्तथा कृतः ॥ २ ॥
vikretā sarvavastūnāṃ govājikariṇāṃ tathā | rājamṛtyuṃ samālokya grāmadāhastathā kṛtaḥ || 2 ||
He was a seller of all kinds of goods, including cows, horses, and elephants. Upon witnessing the king's death, he set fire to the village.
ब्राह्मणाः बहवस्तत्र ब्राह्मण्यश्च तथा शिवे ! मृता ग्रामस्य वै दाहे बह्वो गावो मृताः खलु ॥ ३ ॥
brāhmaṇāḥ bahavastatra brāhmaṇyaśca tathā śive ! mṛtā grāmasya vai dāhe bahvo gāvo mṛtāḥ khalu || 3 ||
O Śive, many Brāhmaṇas and Brāhmaṇīs died there in the burning of the village, and indeed, many cows also perished.
ततो बहुतिथे काले मृतः सोऽपि द्विजाधमः । ततस्तु यमदूतेन नरके घोरकर्दमे ॥ ४ ॥
tato bahutithe kāle mṛtaḥ so'pi dvijādhamaḥ | tatastu yamadūtena narake ghorakardame || 4 ||
After a long time, that lowest of Brāhmaṇas also died. Then, by the messengers of Yama, he was cast into the terrible Naraka called Ghorakardama.
यमाज्ञया च निक्षिप्तः कष्टं भुक्तं मुहुर्मुहुः । नरकान्निर्गतो देवि गजयोनिं ततोऽलभत् ॥ ५ ॥
yamājñayā ca nikṣiptaḥ kaṣṭaṃ bhuktaṃ muhurmuhuḥ | narakānnirgato devi gajayoniṃ tato'labhat || 5 ||
Cast there by the command of Yama, he repeatedly suffered torment. O Devī, having emerged from Naraka, he then attained the birth of an elephant.
कच्छपत्वं ततो यातः काकयोनिस्ततोऽभवत् । मानुषत्वं ततो यातः कुले महति शोभने ॥ ६ ॥
kacchapatvaṃ tato yātaḥ kākayonistato'bhavat | mānuṣatvaṃ tato yātaḥ kule mahati śobhane || 6 ||
Then he attained the state of a tortoise, and thereafter the birth of a crow. Subsequently, he attained human birth in a great and noble family.
सर्वसंपत्तिसंयुक्तो वंशस्तस्य न जायते । बहुकन्यासमायुक्तो रोगयुक्तो भवेन्नरः ॥ ७ ॥
sarvasaṃpattisaṃyukto vaṃśastasya na jāyate | bahukanyāsamāyukto rogayukto bhavennaraḥ || 7 ||
Though endowed with all wealth, his lineage did not continue. That man became afflicted with many daughters and was full of diseases.
भार्या तस्य ज्वरग्रस्ता मासे वर्षे भवेज्ज्वरः । अतः शान्तिं प्रवक्ष्यामि यतः खलु सुखी भवेत् ॥ ८ ॥
bhāryā tasya jvaragrastā māse varṣe bhavejjvaraḥ | ataḥ śāntiṃ pravakṣyāmi yataḥ khalu sukhī bhavet || 8 ||
His wife was afflicted by fever, experiencing it every month and year. Therefore, I shall now declare the expiation by which one can certainly become happy.
चतुर्भागं गृहद्रव्यं ब्राह्मणाय समर्पयेत् । प्रयागे मकरे मासि पत्न्या सह वरानने ! ॥ ९ ॥
caturbhāgaṃ gṛhadravyaṃ brāhmaṇāya samarpayet | prayāge makare māsi patnyā saha varānane ! || 9 ||
O beautiful-faced one, one should offer a quarter of one's household wealth to a Brāhmaṇa. In the month of Makara (Magha), one should bathe in Prayāga along with one's wife.
स्नानं तु नियतः कुर्यात्सप्ताहं च ततः शिवे ! हेमदानं ततः कुर्य्याद्भूमिदानं च पार्वति ! ॥ १० ॥
snānaṃ tu niyataḥ kuryātsaptāhaṃ ca tataḥ śive ! hemadānaṃ tataḥ kuryyādbhūmidānaṃ ca pārvati ! || 10 ||
O Śive, O Pārvatī, one should then regularly bathe for seven days. Thereafter, one should perform the Dāna of gold and the Dāna of land.
गायत्रीजातवेदाभ्यां त्र्यम्बकेन तदा जपम् । दशायुतप्रमाणेन हवनं मार्जनं तथा ॥ ११ ॥
gāyatrījātavedābhyāṃ tryambakena tadā japam | daśāyutapramāṇena havanaṃ mārjanaṃ tathā || 11 ||
Then, one should perform Japa of the Gāyatrī, Jātavedas, and Tryambaka mantras, amounting to 100,000 repetitions. A Homa and a Mārjana (purification ritual) should also be performed, each being one-tenth of the Japa count.
ब्राह्मणान् भोजयेद्भक्त्या पक्वान्नैः पायसेन च । विप्रेभ्यो दक्षिणां दद्याद्वस्त्ररत्नविभूषिताम् ॥ १२ ॥
brāhmaṇān bhojayedbhaktyā pakvānnaiḥ pāyasena ca | viprebhyo dakṣiṇāṃ dadyādvastraratnavibhūṣitām || 12 ||
One should devoutly feed Brāhmaṇas with cooked foods and sweet rice pudding. One should give dakṣiṇā to the Brāhmaṇas, adorned with clothes and jewels.
दशवर्णां ततो दद्याद्धरिवंशश्रुतिस्तथा । एवं कृते वरारोहे शीघ्रं पुत्रमवाप्नुयात् ॥ १३ ॥
daśavarṇāṃ tato dadyāddharivaṃśaśrutistathā | evaṃ kṛte varārohe śīghraṃ putramavāpnuyāt || 13 ||
O Varārohe, one should then give ten cows of various colors, and also listen to the Harivaṃśa. By doing this, one quickly obtains a son.
काकवन्ध्या लभेत्पुत्रं पुनर्देवि न संशयः । रोगाः सर्वे क्षयं यान्ति मृतवत्सा लभेत् सुतम् ॥ १४ ॥
kākavandhyā labhetputraṃ punardevi na saṃśayaḥ | rogāḥ sarve kṣayaṃ yānti mṛtavatsā labhet sutam || 14 ||
O Devī, a kākavandhyā (a woman who has lost all her children) will again obtain a son, without doubt. All diseases are destroyed, and a woman whose children have died will obtain a son.
अनुराधानक्षत्रस्य चतुर्थचरणप्रायश्चित्तकथनम् ॥ शिव उवाच ॥ बन्दीजनोऽवसच्चैकः सौराष्ट्रविषये शुभे । स कविर्भाग्यवान्देवि स्वधर्मनिरतः सदा ॥ १ ॥
anurādhānakṣatrasya caturthacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || bandījano'vasaccaikaḥ saurāṣṭraviṣaye śubhe | sa kavirbhāgyavāndevi svadharmanirataḥ sadā || 1 ||
[Anurādhā Nakṣatra — Pada 4] Lord Śiva said: O Devī, there lived a certain bard in the auspicious region of Saurāṣṭra. He was a fortunate poet, always devoted to his own Dharma.
तस्य स्त्री सुन्दरी देवि पतिसेवासु तत्परा । एकस्मिन् दिवसे देवि ब्रह्मचारी समागतः ॥ २ ॥
tasya strī sundarī devi patisevāsu tatparā | ekasmin divase devi brahmacārī samāgataḥ || 2 ||
O Devī, his wife was beautiful and devoted to serving her husband. One day, O Devī, a Brahmacārī arrived there.
आतिथ्यकरणे तस्य चासमर्थस्तदा शिवे ! उपोषणं कृतं तेन द्वारे बन्दिजनस्य च ॥ ३ ॥
ātithyakaraṇe tasya cāsamarthastadā śive ! upoṣaṇaṃ kṛtaṃ tena dvāre bandijanasya ca || 3 ||
O Śive, being unable to offer hospitality to him, the Brahmacārī then performed a fast at the bard's door.
प्रभाते स वरारोहे शापं दत्त्वा गतस्तु वै । ततस्तु दैवयोगेन मार्जारी तत्र सूतिका ॥ ४ ॥
prabhāte sa varārohe śāpaṃ dattvā gatastu vai | tatastu daivayogena mārjārī tatra sūtikā || 4 ||
O Varārohe, in the morning, he departed after giving a curse. Then, by divine coincidence, a cat had given birth there.
पञ्च पुत्रा वरारोहे घातितास्तस्य च स्त्रिया । मार्ज्जारी च तदा देवि क्षुधार्ता च तदा मृता ॥ ५ ॥
pañca putrā varārohe ghātitāstasya ca striyā | mārjjārī ca tadā devi kṣudhārtā ca tadā mṛtā || 5 ||
O Varārohe, five kittens were killed by that woman. And then, O Devī, the cat, afflicted by hunger, died.
ततो बहुतिथे काले तस्य मृत्युरभूत्पुरा । पत्नी पतिव्रता तस्य सती जाता च तत्क्षणात् ॥ ६ ॥
tato bahutithe kāle tasya mṛtyurabhūtpurā | patnī pativratā tasya satī jātā ca tatkṣaṇāt || 6 ||
After a long time, his death occurred. His chaste wife immediately became a Satī.
सत्यलोके वरारोहे युगमेकमुवास सः । पत्न्या सह वरारोहे सौख्यं हि मानसेप्सितम् ॥ ७ ॥
satyaloke varārohe yugamekamuvāsa saḥ | patnyā saha varārohe saukhyaṃ hi mānasepsitam || 7 ||
O Varārohe, he resided in Satyaloka for one Yuga. O Varārohe, he enjoyed desired happiness with his wife.
भुक्तं देवाङ्गनासार्द्धं पुनः पुण्यक्षये सति । मानुषत्वं ततो लेभे सह पत्न्या वरानने ! ॥ ८ ॥
bhuktaṃ devāṅganāsārddhaṃ punaḥ puṇyakṣaye sati | mānuṣatvaṃ tato lebhe saha patnyā varānane ! || 8 ||
Having enjoyed with celestial nymphs, O Varānanā, upon the exhaustion of his merit, he then attained human birth along with his wife.
धनधान्यसमायुक्तो वरा भार्या विवाहिता । पुत्राश्च बहवो जातास्तेषां मृत्युरभूत्किल ॥ ९ ॥
dhanadhānyasamāyukto varā bhāryā vivāhitā | putrāśca bahavo jātāsteṣāṃ mṛtyurabhūtkila || 9 ||
Endowed with wealth and grain, he married an excellent wife. Many sons were born to them, but they all died.
सा ज्वेरण समाविग्ना मध्ये तापयता पुनः । तस्य पापस्य वै शान्तिं शृणु त्वं गिरिजे वरे ! ॥ १० ॥
sā jveraṇa samāvignā madhye tāpayatā punaḥ | tasya pāpasya vai śāntiṃ śṛṇu tvaṃ girije vare ! || 10 ||
She was afflicted by fever and repeatedly tormented by heat. O Girijā, O excellent one, listen now to the expiation for that sin.
जातवेदस्य मन्त्रेण लक्षजाप्यं च कारयेत् । बिडालीप्रतिमां कृत्वा पञ्चबालेन संयुताम् ॥ ११ ॥
jātavedasya mantreṇa lakṣajāpyaṃ ca kārayet | biḍālīpratimāṃ kṛtvā pañcabālena saṃyutām || 11 ||
One should cause one hundred thousand repetitions of the Jātavedas mantra to be performed. One should make an image of a cat together with five kittens.
स्वर्णस्याथ च रौप्यस्य पलपञ्चदशस्यतु । सवस्त्रां वै तदा दद्याद्बाह्मणाय वरानने ! ॥ १२ ॥
svarṇasyātha ca raupyasya palapañcadaśasyatu | savastrāṃ vai tadā dadyādbāhmaṇāya varānane ! || 12 ||
O Varānanā, one should then give that image, made of fifteen palas of gold or silver and adorned with clothes, to a Brāhmaṇa.
गामेकां रक्तवर्णां च तां विप्राय प्रदापयेत् । अमायां पिण्डदानं च सोमवारे तथा गुरौ ॥ १३ ॥
gāmekāṃ raktavarṇāṃ ca tāṃ viprāya pradāpayet | amāyāṃ piṇḍadānaṃ ca somavāre tathā gurau || 13 ||
One should give a red-colored cow to a Brāhmaṇa. And on an Amāvāsyā that falls on a Monday or Thursday, one should offer Piṇḍa-dāna.
व्रतं च रविसप्तम्यां कुर्य्याद्वै भार्यया सह । ततः पुत्रो भवेद्देवि चिरञ्जीवी तथोत्तमः ॥ १४ ॥
vrataṃ ca ravisaptamyāṃ kuryyādvai bhāryayā saha | tataḥ putro bhaveddevi cirañjīvī tathottamaḥ || 14 ||
O Devī, one should perform a vow on Ravi-Saptamī along with one's wife. Then, an excellent and long-lived son will be born.
व्याधिनाशो भवेद्देवि वन्ध्यात्वं च प्रशाम्यति ।
vyādhināśo bhaveddevi vandhyātvaṃ ca praśāmyati |
O Devī, diseases will be destroyed, and barrenness will be pacified.
Key Takeaways & AI Summary
This chapter explores the profound teachings of The Yoga of Karmic Ripening and Expiation for Anurādhā Nakṣatra. It includes 62 verses detailing core themes like "anurādhānakṣatrasya prathamacaraṇaprāyaścittakathanam || śiva uvāca || kalyāṇanagare gauri māyāpuryāḥ samīpataḥ | vaṇigjano'vasattatra dhanāḍhyo dhanagarvitaḥ || 1 ||", "krayakṛtsarvavastūnāṃ vikrayaṃ ca sadā'karot | mahālobhavaśāddevi na dattaṃ pāpinā kvacit || 2 ||", "tasya bhāryā viśālākṣī puṃścalī kulaṭā'dhamā | yamau putrau varārohe puṃścalyāṃ jajñire tadā || 3 ||".The classical Sanskrit treatise on karmic ripening (Karma Vipāka), Jyotiṣa Nakṣatra-pada diagnostics, and Vedic–Purāṇic atonements (Prāyaścitta) — presented as a dialogue between Lord Śiva and Goddess Pārvatī.