Skip to main content

Shandilya Upanishad śā Upanishad, Verse 30

Shandilya Upanishad śā (śāṇḍilyopaniṣad)

Verse 30

āsyanāsikākaṇṭhanābhipādāṅguṣṭhadvayakuṇḍalyadhaścordhvabhāgeṣu prāṇa: saṃcarati śrotrākṣi-kaṭigulphaghrāṇagalasphigdeśeṣu vyānaḥ saṃcarati। gudameḍhrorujānūdaravṛṣaṇakaṭijaṅghānābhigu-dāgnyagāreṣvapānaḥ saṃcarati । sarvasaṃdhistha udānaḥ। pādahastayorapi sarvagātreṣu sarvavyāpī samānaḥ। bhuktānnarasādikaṃ gātre'gninā saha vyāpayandvisaptatisahastreṣu nāḍīmārgeṣu caransamānavāyuragninā saha sāṅgopāṅgakalevaraṃ vyāpnoti । nāgādivāyavaḥ pañca tvagasthyādisaṃbhavāḥ । tundasthaṃ jalamannaṃ ca rasādiṣu samīritaṃ tundamadhyagataḥ prāṇastāni pṛthakkuryāt। agnerupari jalaṃ sthāpya jaloparya-nnādīni saṃsthāpya svayamapānaṃ saṃprāpya tenaiva saha mārutaḥ prayāti dehamadhyagataṃ jvalanam। vāyunā pālito vahnirapānena śanairdehamadhye jvalati । jvalano jvālābhiḥ prāṇena koṣṭhamadhyagataṃ jalamatyu-ṣṇamakarot । jalopari samarpitavyañjanasaṃyuktamannaṃ vahnisaṃyuktavāriṇā pakvamakarot । tena svedamūtrajalaraktavīryarūparasapurīṣādikaṃ prāṇaḥ pṛthakkuryāt । samānavāyunā saha sarvāsu nāḍīṣu rasaṃ vyāpayañchvāsarūpeṇa dehe vāyuścarati। navabhirvyomarandhaiḥ śarīrasya vāyavaḥ kurvanti viṇmūtrādivisarjanam। niśvāsocchvāsakāsaśca prāṇakarmocyate । viṇmūtrādivisarjanamapānavā-yukarma । hānopādānaceṣṭādi vyānakarma। dehasyonnayanādikamudānakarma। śarīrapoṣaṇādikaṃ samānakarma। udgārādi nāgakarma । nimīlanādi kūrmakarma । kṣutkaraṇaṃ kṛkarakarma । tandrā devadatta-karma। śleṣmādi dhanañjayakarma ॥

Sanskrit text, transliteration and translation form the scripture layer. Explanations and the 3-Lens Guide are AI-assisted study aids. How we source and translate texts

Further study: Upanishads reader's guide · Vedantic glossary (Atman, Brahman, Karma, Dharma, Moksha) · All chapters of Upanishads