Tripura Rahasya Chapter 16, Verse 73
The Characteristics of the Liberated Sage (विमुक्तस्य लक्षणम्)
Verse 73
इस. प्रकार निश्चित हुए अद्बय आत्मतत्त्वका आदरपूबक निरन्तर अपरोक्ष साक्षात्कार होनतक निदिध्यासन करना चाहिये। ऐसा प्रयत्रपूर्वक बलात्कार करता रहे ॥| ६७ ॥| फिर तो बह परमपद में ही हूँ? ऐसे विकल्प ( प्रत्यभिज्ना ) को रखकर ध्यान किये जानेपर वह परमपद संसारके मूल कारण अज्ञानका नाश कर ही देगा--इसमें सन्देह नहीं ।। ६८ ॥ निर्विकल्प समाधि रूपसे ध्यानका पंरिपाक होनेपर उस पदकी प्राप्ति होगी । फिर उसीका स्मरण रखते हुए 'ें वही हूँ? ऐसी प्रत्यभिज्ञास युक्त रह ॥ ६६ || बह “अद्वेत आत्मा में हूं ऐसा अपरोश्ष त्रिकल्प रहनेसे बह तत्त्वज्ञान तत्काल दही संसारके मूल अज्ञानका उसके अंगोंके सहित नए कर देता है || ७० | विकल्पका न रहना ही ध्यानका परिपाक हे। विकल्प अनेक प्रकारके ज्ञानको कहते हूँ और नि्रिकल्प स्थिति एकरूप होती है ॥ ७१॥ आत्मास भिन्न किसी अन्य वस्तुका स्फरण न होनेसे ही विकल्पकी निवृत्ति ही जाती है। ओर विकब्पके न रहनपर फिर निर्विकल्पता स्वतः ही रह जाती है ॥ ७२ ॥ रेशर त्रिपुरारद स्ये ज्लानखण्डे चित्रे विम्र्टे यद्नत्त शुद्धा मित्तिहि संस्थिता। सम्पादन॑ शुद्धभित्तेश्रित्रसम्मार्टिरिदव हि ॥ ७३ ॥
Determined as confusion by all, even by the wise in every way, sleep is called the first-born, unmanifest, great void here.
Sanskrit text, transliteration and translation form the scripture layer. Explanations and the 3-Lens Guide are AI-assisted study aids. How we source and translate texts
Further study: Vedantic glossary (Atman, Brahman, Karma, Dharma, Moksha) · All chapters of Tripura Rahasya