Kaushītaki brāhmaṇopaniṣad Upanishad, Verse 48
Kaushītaki brāhmaṇopaniṣad (kauṣītaki_brāhmaṇopaniṣad)
Verse 48
तत उह बालाकिस्तूष्णीमास तं होवाचाजातशत्रुः । एतावन्नु बालाका ३ इ इत्येतावद्धीति होवाच बालाकिस्तं होवाचाजातशत्रुर्मृषा वै किल मा समवादयिष्ठा ब्रह्म ते प्रवाणीति । स होवाच। यो वै बालाक एतेषां पुरुषाणां कर्ता यस्य वैतत्कर्म स वै वेदितव्य इति तत उ ह बालाकिः समित्पाणिः प्रतिचक्रम उपायानीति तं होवाचाजातशत्रुः प्रतिलोमरूपमेव तस्याद्यत्क्षत्रियो ब्राह्मणमुपनयेत्। एहि व्येव त्वा ज्ञपयिष्यामीति तं ह पाणावभिपद्य प्रवद्व्राज तो ह सुप्तं पुरुषमाजग्मतुस्तं हाजातशत्रुरामन्त्रयांचके।बृहन्याण्डरवासः सोमराजन्निति । स ह तूष्णीमेव शिश्ये। तत उ हैनं यष्टयाविचिक्षेप स तत एव समुत्तस्थौ तं होवाचाजातशत्रुः । क्वैष एतद्वालाके पुरुषोऽशयिष्टक्वैतदभूत्कुत एतदागा३इदिति । तत उ ह वालाकिर्न विजज्ञौ ॥
tata uha bālākistūṣṇīmāsa taṃ hovācājātaśatruḥ । etāvannu bālākā 3 i ityetāvaddhīti hovāca bālākistaṃ hovācājātaśatrurmṛṣā vai kila mā samavādayiṣṭhā brahma te pravāṇīti । sa hovāca। yo vai bālāka eteṣāṃ puruṣāṇāṃ kartā yasya vaitatkarma sa vai veditavya iti tata u ha bālākiḥ samitpāṇiḥ praticakrama upāyānīti taṃ hovācājātaśatruḥ pratilomarūpameva tasyādyatkṣatriyo brāhmaṇamupanayet। ehi vyeva tvā jñapayiṣyāmīti taṃ ha pāṇāvabhipadya pravadvrāja to ha suptaṃ puruṣamājagmatustaṃ hājātaśatrurāmantrayāṃcake।bṛhanyāṇḍaravāsaḥ somarājanniti । sa ha tūṣṇīmeva śiśye। tata u hainaṃ yaṣṭayāvicikṣepa sa tata eva samuttasthau taṃ hovācājātaśatruḥ । kvaiṣa etadvālāke puruṣo'śayiṣṭakvaitadabhūtkuta etadāgā3iditi । tata u ha vālākirna vijajñau ॥
Thereupon Bālāki became silent. Ajātaśatru said to him: 'Is this all, Bālāka?' 'This is all,' Bālāki replied. Ajātaśatru said to him: 'Indeed, you have misled me by saying, "I will declare Brahman to you." ' Then he said: 'That, Bālāka, which is the maker of these persons, whose work this is – that indeed is to be known.' Thereupon Bālāki, holding sacrificial fuel in hand, came forward saying, 'Let me approach (as a pupil).' Ajātaśatru said to him: 'It is indeed contrary to custom that a Kshatriya should initiate a Brahmin. Come, I shall teach you myself.' Taking him by the hand, he walked on. They came to a sleeping person. Ajātaśatru called out to him: 'Oh Bṛhan! Oh Pāṇḍaravāsa! Oh Somarājan!' But he remained silent, sleeping. Then he poked him with a stick, and he immediately arose. Ajātaśatru said to him: 'Where, Bālāka, did this person sleep? Where was he? From where did he come?' Thereupon Bālāki did not know.
Sanskrit text, transliteration and translation form the scripture layer. Explanations and the 3-Lens Guide are AI-assisted study aids. How we source and translate texts
Further study: Upanishads reader's guide · Vedantic glossary (Atman, Brahman, Karma, Dharma, Moksha) · All chapters of Upanishads